Nhạc Lá

- Mẹ ơi, mẹ ngắm cho con với, có vừa không mẹ?

- Vừa lắm, con. HỌ may khéo quá. Con chọn màu này hợp với con đấy. ôi, con tôi đẹp như công chúa - Tiếc là nhà mình chả có gương lớn. Nhưng thôi, mẹ ngắm vừa mắt là được rồi. Mẹ ơi, con cỏ đẹp không?

Thật đấy con ạ. Mà còn hơn là đẹp nữa kia, mẹ không thể nói được.

Loan mặc áo dài màu hoa phượng và chiếc quần trắng, màu đỏ diễm lệ và màu trắng tinh khiết. Lần đầu tiên trong đời Loan được mặc áo dài. Ngày hôm nay là một ngày hoàn toàn xứng đáng để trút bỏ bộ quần áo lam lũ cố hữu và mặc vào bộ quần áo đẹp nhất.

Loan thắp hương trên bàn thờ cha, lầm rầm khấn.

Cặp mắt ông Huấn trong bức ảnh thờ như cùng ánh lên niềm vui. Loan đứng lặng nhìn rất lâu vào cặp mắt ấy.

Rồi Loan tới trước bức tranh cây Chò-nghìn-tuổi.

ơi Chò nghìn tuổi ơi.

Tôi cầu khẩn xin Người.

Ban cho tôi chiếc lá.

Tôi tấu nhạc dâng đời...

Chò-nghìn-tuổi trong tranh rung động tán lá. Một chiếc lá tách ra, nhè nhẹ rơi xuống lòng bàn tay Loan.

- Mẹ ơi, con đi nhé?

- ừ, con đi Loan bước ra thềm. Tiếng nhạc lá ngân lên. Một khúc nhạc vui chưa từng thấy tự nhiên đến với Loan.

Loan không biết nó từ đâu đến, hay nó vẫn ẩn chứa trong tâm hồn eô và giờ đây bất chợt tự ngân lên:

Xanh xanh xanh, xanh xanh xanh.

Xanh núi xanh cây xanh trời xanh tuổi.

Tuổi xanh ta xanh mãi như rừng xanh xanh mãi.

Hồn ta xanh.

Đời ta xanh.

Xanh xanh xanh.

Ngàn ngàn xanh...

Chíp Chiu vun vút chao liệng, thả từng tràng tiếng hót trong vắt vang reo. Nhót tung tăng nhảy chốc chốc lại nhào lộn mấy vòng trên mặt đất rồi phóng lên cây.

Con rắn cũng ngóc cao đầu lắc lư theo nhịp. Một bầy chim, một bầy bướm bỗng xuất hiện. Đã lâu Loan không dám rủ các bạn chim các bạn bướm ra khỏi rừng về phố. Hôm nay không hiểu sao vừa nghe tiếng nhạc các bạn đã về đây, quây quần theo Loan.

Buổi sớm đầu thu, trời trong veo, Loan bất giác ngước nhìn trời. Nắng tưng bừng chấp choa trên muôn ngàn cánh chim, cánh bướm. Tiếng nhạc lá của Loan có nhạc chim cùng hòa như cũng sáng lên lấp lánh bởi những tia nắng đầu ngày.

Không trung đầy ắp âm nhạc và ánh sáng.

Bà Phượng đứng tựa cửa nhìn theo con cho tới khi tà áo đỏ phấp phới khuất hẳn dưới đồi. Tay bà mân mê tờ báo ra ngày hôm qua. Bà đọc đi đọc lại không biết đã lẩn thứ mấy bài báo của nhạc sĩ An Huỳnh viết về con gái bà. "Diệu Loan - một hiện tượng âm nhạc lạ lùng, mầm non tài năng đầy triển vọng", đầu đề bài báo in chữ lớn trên trang đầu bên cạnh tấm ảnh chụp Loan đang đứng thổi nhạc lá trên bãi cỏ ven hồ, có cả con Chíp chiu, Con Nhót và con rắn.

Sắp chớm vào đến phố, Diệu Loan ra hiệu cho các bạn chim các bạn bướm quay về rừng, nhưng các bạn còn đưa Loan một quãng nữa mới chịu chia tay.

Nhiều người trên phố, cả nam lẫn nữ, khi thấy Loan đi qua đều không thể không chăm chú ngắm nhìn cô.

Hai má cô đỏ bừng, dáng điệu e ấp khiến người ta càng nhìn mãi. Đã tới con phố dẫn vào khu trung tâm. Người mỗi lúc thêm đông. Một em bé ôm xấp báo mới đi ngược lại phía Loan, tay giơ cao tờ báo vẫy vẫy rao to:

Báo mới đây! Báo mới đây! Một vụ phá rừng làm giàu gần mười năm trước ở thành phố Núi bị bưng bít bắt đầu được phanh phui! Diệu Loan, cô gái hát rong trở thành sinh viên nhạc viện lại chính là con gái của nạn nhân! Báo mới đây! Báo mới ơ.i" Nghe em bé rao, Loan đứng sững, dang tay chặn lại:

- Em! Cho chị mua một tờ.

Em bé bán báo rút một tờ đưa cho Loan. Trong lúc Loan đang mở bóp lấy tiền trả, thì em bé bỗng reo:

ơ, chị là chị Diệu Loan? Em tặng chị đấy.

- Không phải đâu, em nhìn lầm rồi, này cầm lấy tiền đi.

- Em chẳng nhầm chút nào hết, chị đúng là chị Diệu Loan trăm phần trăn, này chị nhìn ảnh chị trên báo này, chị phải để em tặng chị tờ báo, không thì em giận chị mút mùa luôn.

Em bé mới dễ thương làm sao, khó lòng mà từ chối yêu cầu của em. Loan bèn nói:

- Vậy chị xin nhận quà tặng của em, chị cám ơn em nhiều, cho chị mua thêm hai tờ nữa.

Em bé rút đưa hai tờ báo, Loan trao cho em số tiền gấp đôi giá bán. Nhưng em bé không chịu, chỉ lấy đúng giá.

Loan lắc đầu cảm phục, cúi xuống bên em:

- Thế thì phải cho chị tặng lại một cái hôn, bé nhé?

Em bé nghênh má. Loan hôn một cái thật kêu lên má em, rồi lại hôn một cái nữa cũng thật kêu lên má bên kia.

Em bé vui sướng nhảy chân sáo chạy đi, tiếp tục rao to: "Báo mới đây! Một vụ phá rừng làm giàu gần mười năm trước ở thành phô Núi bị bưng bít bắt đầu được phanh phui ơ...!I, Cứ đứng nguyên giữa hè phố, Loan đọc một mạch hết bài báo. CÔ ấp tờ báo lên ngực, hai hàng nước mắt tự dưng tuôn lã chã, mà miệng cô lại mỉm cười. Bao lâu nay mẹ Loan lại tiếp tục gửi đơn đi các nơi, vừa kêu oan cho chồng vừa tố cáo bọn phá rừng làm giàu bất chính trù dập bức hại người cương trực đấu tranh. Đơn có kèm theo các chứng từ kế toán làm bằng chứng. Tất cả đều được photocopy chứ mẹ Loan không còn phải cặm cụi ngồi chép hết đêm này sang đêm khác như xưa kia.

Thời gian đằng đẵng trôi, mẹ Loan ngày đêm phấp phỏng đợi chờ. ở ngoài Bắc, bác Cường viết thư vào cho biết bác đã đích thân tới lui nhiều lần đốc thúc các cơ quan hữu trách và các tòa soạn báo. Mãi chẳng thấy tăm hơi, tưởng lại chìm xuống như đận trước. Ai ngờ, hôm nay...

Trước cổng nhạc viện, một tấm băng trắng với hàng chữ xanh: "Lễ khai giảng niên khóa... ". Bên dưới, một tấm băng nữa: "Nhiệt liệt chào mừng các bạn sinh viên mới, Diệu Loan vừa đặt chân lên bậc thềm nhạc viện thì một người con trai cao gầy mặc com-lê trắng ca-vát đỏ tiến lên với một bó hồng nhung. Thoạt tiên, Loan tưởng người ấy nhầm. Nhưng hóa ra, người ấy lại là... CÔ khẽ thốt:

- ôi, anh?

Người con trai ấy chính là người ấy, người mà cô vẫn mong gặp lại để nói một lời xin lỗi vì đã lỗi hẹn với anh.

Xin chúc mừng Diệu loan - người con trai nói.

- Em cám ơn anh Diệu loan đưa hai bàn tay đón lấy bó hồng nhung, mắt chớp chớp vì xúc động. Loan đang định hỏi vì sao anh biết mà đón cô ở đây thì người con trai như đoán được, đã nói:

- Tôi đọc báo...

Chuông reo. Người con trai tiếp:

- Diệu Loan vào dự khai giảng đi. Tôi chờ Diệu Loan ở đây để thực hiện cho trọn lời hứa bữa trước.

- Em tệ quá, bữa trước đã không đúng hẹn với anh, em hết sức xin lỗi anh.

- Nếu Diệu Loan lỡ hẹn với tôi vì một cái hẹn khác thì tôi xin chúc mừng Loan chứ không trách gì cả.

Không, không phải thế đâu, nguyên do là thế này...

Loan kể lại vắn tắt chuyện gặp nhạc sĩ An Huỳnh và việc thi vào nhạc viện. Người con trai tươi hằn nét mặt:

- Thế thì tôi càng phải chúc mừng Loan đến hai lần chứ không được phép trách móc gì hết.

- Em có gọi điện cho anh nhưng người nghe ở đầu dây kia nói toàn tiếng nước ngoài em chẳng hiểu gì cả.

- à: người trực máy là một người Thụy Điển.

Những ngày sau đó em cứ nghĩ rồi anh sẽ ra chỗ em bán hàng mà không thấy.

- Những ngày đó tôi bị đau.

- Anh đau sao vậy?

- Tôi bị sốt rét..

- Sốt rét? Anh ở thành phố hoài mà cũng sốt rét?

- Chả là cái nghề của tôi thường phải lặn lội trong rừng...

Chuông reo lần thứ ba. Người con trai nhắc Loan, cô vội chào anh rồi bước nhanh vào nhạc viện.

Loan gặp nhạc sĩ An Huỳnh ở trước cửa phòng hòa nhạc, nơi tổ chức lễ khai giảng. Nom ông có vẻ bồn chồn. Thấy Loan, ông reo lên:

- A, Diệu Loan đây rồi. Thấy cháu chưa đến, bác đã bắt đầu hơi lo, e cháu gặp trắc trở gì.

ông đưa Loan vào trong. Mọi người đã ngồi chật phòng hòa nhạc. Hàng trăm cặp mắt đổ dồn về phía Diệu Loan. Bài báo của nhạc sĩ An Huỳnh đăng hôm qua và bài báo về vụ phá rừng đăng hôm nay đã khiến mọi người quan tâm đến Loan chẳng những vì năng khiếu âm nhạc mà còn vì hoàn cảnh bất hạnh rất thương tâm và sự phấn đấu rất đáng khâm phục của cô. Nhạc sĩ An Huỳnh chỉ cho Loan chỗ ngồi ngay sau dãy ghế của các thầy cô giáo và các quan khách. ông dặn Loan chuẩn bị tiết mục để biểu diễn sau phần nghi lễ chính thức.

"Xanh xanh xanh... " - Loan thầm nghe vang lên trong lòng, và tự nhủ: mình sẽ biểu diễn bài ấy, bài mới nhất.

Lễ khai giảng diễn ra khoảng gần hai tiếng, kể cả phần trình diễn của các sinh viên cũ và mới. Diệu Loan biểu diễn sau cùng. Buổi lễ được kết thúc trong tiếng nhạc lá và giọng ca tuyệt vời của Loan: Xanh xanh xanh, xanh xanh xanh.. .".

Vừa bước xuống khỏi sân khấu, Diệu Loan đã bị bao giữa vòng vây của các phóng viên. Mãi sau, nhờ nhạc sĩ An Huỳnh, cô mới được giải vây. Hai bác cháu ra cửa, người con trai đứng đợi ở đó. Loan giới thiệu:

- Đây là bác An Huỳnh mà em đã kể với anh...

Người con trai tiến lại cúi đẩu chào ông và tự giới thiệu:

- Thưa bác, cháu là Lư. Cháu được Diệu Loan cho biết bác đã mở đường cho Loan vào nhạc viện, bác là ân nhân của Loan, mà Loan lại là ân nhân của cháu. Cháu xin mời bác và Loan dùng cơm trưa nay tại nhà hàng Thủy Tạ.

Nhạc sĩ An Huỳnh bắt tay Lư vui vẻ nhận lời. HỌ cùng đi tới Thủy Tạ, một nhà hàng rất thơ mộng và sang trọng xây trên mặt nước ven hồ. CÓ cả Chíp Chiu và Nhót cùng đi. Không thấy con rắn đâu cả. Rắn có cách đi riêng của nó, và nó chỉ xuất hiện khi cần thiết.

HỌ chọn một bàn trống ở góc, nơi có thể nhìn được toàn cảnh hồ và dãy đồi cỏ mịn bên kia bờ, xa xa hiện lên cái tháp chuông trầm tư của một ngôi nhà thờ cổ.

Nhạc sĩ hỏi Lư, sau một ngụm bia:

- Cháu làm việc ở đâu?

- Dạ cháu đang làm việc cho một cơ quan Liên hiệp quốc đang tài trợ cho một chương trình trồng rừng quy mô lớn để đẩy lùi tình trạng sa mạc hóa ở vùng này.

Hay quá!Hay quá?

Gật gù ngẫm nghĩ một lát, ông tiếp:

- Nhưng trước hết phải làm sao đẩy lùi tình trạng sa mạc hóa trong tâm hồn con người. âm nhạc của bác chỉ mong góp được một hạt phù sa cho công việc đó. Hồi nãy cháu có nghe bài hát của Diệu Loan không? "Xanh xanh xanh... Xanh xanh xanh.. .". Hơi ngả đầu về phía sau, ông khe khẽ hát, như cho riêng mình nghe và thì thầm nói, như nói với nặng mình - Hay lắm! Bài của Loan hay lắm!Ta già rồi chẳng còn làm được mấy, ta đặt hết hy vọng vào lớp trẻ các cháu, đẩy lùi tình trạng sa mạc hóa trên mặt đất và trong tâm hồn con người, các cháu nhé!Ta kỳ vọng vào thế hệ các cháu...

Sau bữa ăn trưa, Lư xin phép Loan được đưa cô về nhà. Lư có xe máy để ở chỗ gửi xe trước cổng nhạc viện nhưng vì muốn được nhiều thời gian đi với Loan nên anh đưa cô đi bộ.

Hai người thong thả sánh bước trên phố. Trời nắng gắt. Diệu Loan mở dù. Lư nhanh nhảu đỡ lấy cầm dù che cho cả hai. Lư rủ rỉ:

- Sáng nay đọc báo tôi mới biết hoàn cảnh của Diệu Loan. Tôi rất xúc động. Tôi không biết nói thế nào. Tôi rất cảm phục Diệu Loan đã can đảm chịu đựng và vượt lên trong một hoàn cảnh như thế...

Đi được nửa đường, Loan ngại Lư phải đi xa rồi lúc quay về phải đi bộ một mình nên giục anh quay lại.

Nhưng Lư nhất định không chịu. Anh đòi đưa Loan về tới tận nhà để anh được thăm mẹ Loan. Lư ân cần hỏi:

- Bây giờ mẹ Loan đi lại đã đỡ khó khăn chưa?

Mẹ em đi lại cũng gần được bình thường rồi, tuy còn chậm.

HỌ về tới nhà. Mẹ Loan đi vắng mà cửa vẫn mở.

Loan bảo Lư ngồi chơi ở phòng khách, cô chạy ra vườn sau tìm mẹ. Nhưng ở vườn sau cũng không thấy bà.

Chắc mẹ lại sang chơi bên hàng xóm, Loan đoán vậy.

Khi Loan trở lên nhà trên, thấy Lư đứng như chôn chân trước bức tranh cây Chò-nghìn-tuổi, cặp mắt nhìn như bị hút vào đấy, cô bước tới gần mà anh cũng chẳng hề hay biết. Bỗng Loan nghe thấy Lư thì thầm thốt lên:

- Bố!

Loan không hiểu điều gì đã xảy ra với anh. Chợt cảm thấy sự có mặt của người khác ở đằng sau, anh quay lại Thấy Loan, anh liền hỏi, giọng lấp vấp vì xúc động:

- Diệu Loan... làm ơn... cho tôi hỏi thăm. Do đâu mà Diệu Loan có bức tranh này?

- Bác Phan Thạch tặng em.

- Vậy ư? Thực vậy ư?

Lặng đi một lát, anh đưa tay lên bức tranh chỉ vào hình họa sĩ Phan Thạch ngồi cạnh Loan dưới gốc cây chò:

- Diệu Loan biết không, đây là bố tôi. BỐ tôi đâu rồi?

- Anh nói gì thế? Em chẳng hiểu gì cả.

Lư kéo Loan tới sát bức tranh, lại chỉ vào hình họa sĩ Phan Thạch.

- Người trong tranh này là bố tôi.

Rồi anh chỉ vào chữ ký ở góc bức tranh:

- Người vẽ tranh này là bố tôi. BỐ tôi đâu, hả Diệu Loan?

Loan ngỡ ngàng trước sự thể quá lạ lùng. Nhưng cô vẫn ngờ ngợ:

- Nhưng con bác Phan Thạch có tên khác cơ, chứ không phải tên là Lư.

- Lữ. Tôi là Phan Lữ. Hồi bé tôi là thằng Lữ. Bây giờ ở nhà ba má tôi vẫn gọi tôi là Lữ. Khi tôi ở nước ngoài, làm giấy tờ, người ta bỏ quên mất dấu ngã nên bạn học và bạn công tác chỉ biết tôi là Lư chứ không biết cái tên Lữ. Cha tôi họ Phan, mẹ tôi họ Lữ nên đặt tôi là Phan Lữ.

Nghe Lữ giải thích, Loan đã hoàn toàn tin chắc người đứng trước mặt mình là Phan Lữ, con trai bác Phan Thạch. CÔ nói:

- Mẹ anh đã hy sinh để cứu anh và cứu cái kho gạo...

- Sao em lại biết chuyện riêng của tôi?

Loan kể cho Phan Lữ nghe đầu đuôi câu chuyện, từ khi được gặp họa sĩ Phan Thạch trong rừng, cho tới khi ông qua đời. CÔ đem ra chiếc cặp vẽ trao lại cho Phan Lữ:

- Từ nay thì anh giữ các di vật này của bác. Bác còn dặn em nếu gặp được anh thì đưa anh lên hang đá. Còn nhiều thứ của bác cất giữ trên ấy. MỘ bác và bia tưởng niệm bác gái cũng ở trên ấy cả...

- Loan ơi!

Mẹ loan đã về, bà gọi Loan từ ngoài sân. Loan vội chạy ra.

- Mẹ? Mẹ đi đâu mà lâu thế?

Bà Phượng giơ lên một tờ báo:

- Con ơi, báo đăng, báo đăng...!

Con cũng mua ba tờ rồi. Mẹ ơi, vào nhà đi, có chuyện này hay lắm cơ.

Bà Phượng vừa bước lên thềm vừa kể:

- Trưa nay, mẹ nghe đài, người ta đọc bài này, người ta nói là đăng trên báo, mẹ thích quá, mẹ đi vào phố tìm mua.

Hai mẹ con bước vào nhà. Phan Lữ nghe tiếng bà về, vội bước ra chào. Loan chỉ vào anh:

- Mẹ biết ai đây không?

Bà Phượng chăm chú nhìn Phan Lữ, khẽ lắc đầu:

Chịu, mẹ chả biết được...

- Đúng mẹ làm sao biết được, nhưng mẹ sẽ vô cùng ngạc nhiên, đây là anh Phan Lữ, con bác Phan Thạch.

- Thật vậy ư? Trời, cháu lớn quá, cháu bao nhiêu tuổi rồi, đã hăm chín rồi cơ à, chắc cháu về thăm mộ ba cháu phải không?

Phan Lữ lúng túng chưa biết nói sao thì Loan đã kể lại cho mẹ nghe chuyện giữa hai người. Lữ ở lại chơi suốt buổi chiều và ăn cơm tối, một bữa cơm mà anh xin được vào bếp cùng nấu với Diệu Loan.