Nhạc Lá

Bà Phượng chợp mắt được một lát trước khi trời sáng. Choàng tỉnh sau những mộng mị hãi hùng, cử chỉ đầu tiên của bà là quờ tay sang con. Bé Loan của bà vẫn ngủ yên. Bà thơm vào má con, hít hít hơi thở của con rồi chui ra khỏi màn, tém lại màn cẩn thận và xuống bếp nhóm lửa nấu nồi cám lợn. Lần mò giữa cảnh tranh tối tranh sáng, bà chẻ nhỏ mấy thanh củi thông ứa nhựa mà người ta thường gọi là củi ngo, chụm lại trước cửa cái bếp lò mùn cưa. Củi ngo bắt lửa bay mùi thơm phức tỏa đầy gian bếp. Đặt xong nồi cám lợn, bà thắp bếp dầu hâm lại nồi cháo gà cho bé Loan.

Bên ngoài, trời hưng hửng sáng nhưng sương mù dày đặc. Đêm qua cửa chuồng không đóng nên lũ gà tuôn ra châu lại trước cửa bếp rối rít đòi ăn. Bà Phượng rải tấm ngô, chúng chen nhau chạy túa theo mổ ăn khắp sân.

- Mẹ ơi, ba đâu?

Bà Phượng quay lại. Bé Loan từ nhà trên lon ton chạy xuống nũng nịu rúc đầu vào nách mẹ. Bà Phượng áp má lên trán con:

- úi giời ơi, cứ như con gà con ấy thôi. Con đỡ hẳn chưa?

- Con đỡ nhiều rồi. Mẹ ơi, ba đâu?

- à, ba đi công tác đột xuất.

Bà Phượng trả lời con cho qua chuyện. Thực lòng bà đang rối bời. Nếu đêm qua ông Huấn uống rượu và ngủ bên ông Cường thì giờ này thế nào cũng phải về nhà rồi mới đi làm. ông Huấn có thói quen dậy rất sớm. Vậy đêm qua ông đi đâu? ông đi đâu?

Bé Loan rời khỏi vòng tay mẹ, nhảy lò cò quanh sân, vừa nhảy vừa thổi nhạc lá. Lát sau, em ngừng thổi, hỏi mẹ:

- Mẹ ơi, mẹ nghe thấy gì không?

Mẹ nghe thấy tiếng nhạc lá của con.

Không, con ngừng thổi rồi cơ mà. Ngay lúc này, mẹ nghe thấy gì không?

Ngay lúc này mẹ chả nghe thấy gì cả.

- Thế mà con nghe thấy đấy.

Con nghe thấy gì?

- Con nghe thấy tiếng nhạc lá.

- Tiếng nhạc lá nào? Mẹ có nghe thấy gì đâu?

- Tiếng nhạc lá của bác Phan Thạch, đấy, bác đang thổi đấy, (em nghiêng đầu lắng tai đón lấy tiếng nhạc lá từ xa vẳng lại), hay quá, bác thổi hay quá.

- Nào mẹ có nghe thấy gì đâu.

- chỉ mình con nghe thấy được thôi. Bác Phan Thạch đang trên đường đi tới đây đấy.

- Nếu bác đến, con ở nhà với bác được không? Mẹ đến cơ quan xin nghỉ phép rồi mẹ về với con. Bây giờ con đi ăn sáng đi.

Bấy giờ, nhạc lá lại nổi lên, đâu như ở dưới chân dốc, trước còn chập chờn tiếng được tiếng mất, sau rõ dần. Lần này thì chính bà Phượng cũng nghe được. Bà biết họa sĩ Phan Thạch đã tới. Tuy mới gặp họa sĩ lẩn đầu vào chập tối hôm qua, nhưng qua nhiều lần nghe bé Loan kể về ông, hai vợ chồng bà cũng đã đem lòng cảm mến và tin cậy đối với con người hơi có vẻ kỳ quặc này. Sự tin cậy cảm mến càng tăng lên gấp bội khi bà thấy nếu không có ông cứu chữa kịp thời thì chưa biết tính mệnh bé Loan sẽ ra sao. Họa sĩ đã là ân nhân của gia đình bà.

Bà Phượng trở ra sân trước để đón họa sĩ. Bé Loan nhảy chân sáo bên mẹ vừa nhảy vừa thổi nhạc lá đáp lại tiếng nhạc lá của ông. Tiếng nhạc lá của hai bác cháu hòa nhau cùng lúc chiếc mũ rộng vành của họa sĩ Phan Thạch xuất hiện nhấp nhô sau đỉnh dốc bên ngoài cánh cổng gỗ. Như một con chim nhỏ, bé Loan bay vù ra cổng nhảy lên đu lấy cổ ông. Họa sĩ nhấc bổng em, reo oang oang đầy sung sướng:

- Hoan hô, cháu tôi khỏe rồi? Quay sang bà Phượng, ông nói:

- Tôi đem thêm thuốc cho cháu đây. CÓ cả các loại thuốc bổ nữa, cũng toàn là sản vật của rừng thôi, cho cháu mau khỏe. Hôm nay tôi ở đây vừa trông nom cháu vừa vẽ, chị cứ yên tâm đi làm.

- Vâng, được anh có lòng giúp cho thật quý hóa quá, tôi cũng yên tâm. ở nhà, anh cứ tự nhiên nhé, nhà tôi cũng như nhà anh...

Tạm yên tâm về con, nhưng bà Phượng hoàn toàn không yên tâm về chồng. Mỗi phút trôi qua lòng bà càng thêm như lửa đốt. Tới cơ quan, bà xin nghỉ phép mấy ngày rồi đạp xe quay sang ngay Ty Xây dựng, nơi ông Cường làm việc. Bà vẫy ông Cường ra một góc vắng. Tuy biết chắc đêm qua ông Huấn không ở bên ông Cường, bà vẫn cứ hỏi lại:

- Đêm qua anh Huấn có ở bên anh không?

ông Cường chau mày, ngạc nhiên:

- Không. CÓ chuyện gì thế?

- Đêm qua anh Huấn không về nhà.

- Chắc là đi công tác đột xuất chứ gì?

Lúc đầu em cũng tưởng thế, nhưng hồi nãy em mới gọi điện xuống lâm trường gặp cậu Tuất phó giám đốc, cậu ta bảo không thấy anh Huấn dặn lại anh ấy đi công tác ở đâu cả.

Thế Tuất nó có nói lúc cuối giờ làm việc chiều hôm qua có gặp anh Huấn không?

Em có hỏi, cậu ta bảo lúc đầu giờ buổi chiều có làm việc với anh Huấn độ mười lăm phút, sau đó cậu ta đi xuống đội khai thác số 2 rồi về thẳng nhà.

Hay ông Huấn cũng xuống đội, rồi anh em dưới ấy giữ lại nhậu. ở dưới các đội khai thác không có điện thoại. Phượng cứ yên tâm về đi, để tôi thu xếp công việc rồi tôi xuống các đội xem sao.

Bà Phượng nói, như để tự trấn an:

- Phải, cũng có thể là anh ấy xuống các đội rồi anh em họ giữ lại nhậu dưới đó, rồi có thể chẳng may bị cảm...

Mấy đứa dưới đội khai thác có chiều nào là chúng nó không nhậu, gặp giám đốc xuống sức mấy mà chúng nó cho về.

Thực ra, ông Cường chỉ nói vậy để bà Phượng đỡ lo.

Trong thâm tâm, ông đang suy đoán tới một tình huống rất dáng sợ, nhưng tạm thời ông chưa dám bộc lộ ý nghĩ của mình.

Bà Phượng ra về rồi, ông Cường quay vào phòng gọi điện cho một người bạn bên công an giao thông hỏi về tình hình tai nạn trong thành phố ngày và đêm qua.

ông được cho biết chỉ có một tai nạn ở ngoài đèo cửa ngõ thành phố, bị thương nhẹ, nạn nhân là một người đàn bà. Nhân tiện, làm như tình cờ, ông cũng hỏi qua xem có xảy ra vụ hành hung nào không, thì được cho biết là không. Tiếp đó, ông gọi điện cho một số người là em kết nghĩa của ông và ông Huấn, họ vốn là lính của hai ông hồi kháng chiến nay đang làm việc ở các ngành trong thành phố. ông nhờ họ thu xếp công việc cơ quan rồi xuống gấp các đội khai thác thuộc lâm trường số 3 của ông Huấn để tìm ông. Xong mấy việc ấy, ông Cường cũng xách xe đạp xuống các đội khai thác. Cuối ngày, như đã hẹn, họ gặp nhau tại quán bà Năm Bền, một cái quán nhỏ gần lâm trường số 3 mà ông Cường, ông Huấn thường thích ngồi. Tin tức rất đáng buồn: họ đã đảo đi đảo lại khắp các đội khai thác mà chẳng thấy ông Huấn đâu.

Rời khỏi quán bà Năm Bền, ông Cường chưa vội về nhà. ông lững thững dắt xe đạp loanh quanh các con đường ngoại Ô rải đá đầy Ổ gà, lòng nặng trĩu lo âu, vừa đi vừa nghĩ ngợi. ông đặt ra đủ mọi tình huống giả định có thể xảy ra cho ông Huấn, tình huống nào cũng đầy vẻ phi lý. ấy thế, nhưng ông biết, sự đời đôi khi lại hay xảy ra một cách rất ư phi lý. Cho nên mới có câu "chẳng ai học được chữ ngờ". Trước khi về nhà, ông vào phố ghé thăm mấy người bạn chiến đấu cũ nay đang công tác bên ngành công an. ông báo cho họ biết tình trạng khó hiểu hiện thời của ông Huấn, nhờ họ bí mật dò tìm xem thực hư thế nào. ông không quên dặn kỹ: vì những lý do tế nhị, chưa rõ đầu đuôi ra sao, có khi cũng chẳng có chuyện gì ghê gớm, nên tạm thời hãy lẳng lặng mà tìm.

Điều khó khăn nhất đối với ông Cường bây giờ là phải gặp bà Phượng. Cứ tưởng tượng đến gương mặt hốt hoảng của bà Phượng khi lát nữa nghe ông báo rằng chẳng thấy ông Huấn đâu, là ông đã thấy bước chân như đeo đá, không sao đủ sức leo cái dốc dẫn lên ngôi nhà quen thuộc của bạn.

ông quành về nhà. ông gọi vợ ra một góc:

- Em này, đi với anh sang nhà Phượng.

- CÓ việc gì thế anh?

ông kể lại vắn tắt sự việc. Rồi thêm:

- Cũng chưa biết thế nào, nhưng phòng xa những chuyện chẳng lành, cả anh với em cùng sang nói chuyện cho Phượng đỡ lo.

Ừ thế thì em cùng đi. Để bảo thằng Quang vớt mấy con cá tươi cho Phượng.

Nói rồi, bà Tâm vợ ông ngoái xuống nhà dưới gọi Quang, đứa con lớn: "Quang ơi, lấy vợt ra ao vớt cho mẹ mươi con cá, nhanh lên?" Dặn các con ở nhà cứ ăn cơm trước, bà mặc thêm áo ấm, đón lấy giỏ cá từ tay thằng con lớn vừa xách lên, bà tất tưởi cùng chồng ra đi.

Đêm mùa đông mù mịt lặng im. Vùng ngoại Ô hoàn toàn không có đèn đường. Ngay cả nội ô, nhiều đường phố cũng chẳng có đèn, nếu có thì bóng đèn cũng bị lấy cắp hầu hết, huống gì ngoại ô. Hai vợ chồng bấm đèn pin mò mẫm trên con đường đá ngoằn ngoèo, lúc lên dốc, lúc xuống dốc trong làn gió lạnh buốt vù vù thổi.

Trong nhà bà Phượng vẳng ra tiếng nhạc lá buồn buồn. Chiếc bóng đèn duy nhất hắt qua cửa gổ một làn ánh sáng mờ yếu, hiu hắt. Bà Tâm cất tiếng gọi từ ngoài sân:

- Phượng ơi!Loan ơi Tiếng nhạc lá tắt. Bé Loan chạy ra:

A, bác Tâm, bác Cường?

- Mẹ cháu đâu - Mẹ cháu sang bên bác mà. Thế dọc dường hai bác không gặp mẹ cháu ?

- Không. Hay mẹ cháu còn đi đâu nữa?

- A có lẽ mẹ cháu vào phố rồi mới sang hai bác. Mẹ cháu bảo vào đấy gọi điện nhờ.

- Mẹ cháu ăn uống gì chưa?

- Trưa nay mẹ cháu ăn có tí cơm. Tối nay thì chưa kịp ăn đã vội đi.

- Mẹ cháu cứ thế rồi quỵ xuống lúc nào không biết.

CÓ ít cá tươi anh Quang vừa vớt dưới ao lên đây, để bác làm lát nữa mẹ về ăn cho được cơm. Nhà còn mì sợi không?

- Dạ, còn ạ.

- Thế thì cháu lấy xoong luộc thêm tí mì sợi, cho bác với bác cường cùng ăn luôn, hai bác cũng chưa ăn.

Hai bác cháu cùng hí húi làm bếp, vừa làm vừa trò chuyện. Bà Tâm hỏi thăm tỉ mẩn đủ thứ, nào bé Loan hôm qua bị rắn cắn ra sao, tiêu chuẩn trong sổ gạo mì tháng này còn được mấy cân, đàn gà đàn lợn thế nào, su su bán được mấy đợt rồi... Bé Loan tỏ ra thông thạo việc nhà, nghe bà Tâm hỏi, em trả lời đâu ra đấy. Bà Tâm khen: "Con này rồi giỏi đây, bố mẹ được nhờ đây, chẳng bù với con Hằng nhà bác, cũng bằng tuổi mà ngô nghê chưa biết cái giống gì, lại còn lười chảy thây, toàn ỷ lại mẹ? à, bác nghe nói cháu biết thổi nhạc bằng cái lá hay lắm, thổi cho bác nghe đi".

Loan chạy ra vườn ngắt một cái lá, trở vào đứng bên cửa bếp thổi nhạc. Bà Tâm giỏng tai nghe. Bà bảo:

- Nhạc lá của cháu hay quá, lạ quá, nhưng sao buồn thế - Tại cháu nhớ ba cháu.

- Ba cháu đi công tác mấy ngày rồi về ấy mà, việc gì mà nhớ. Cháu thổi bài nào vui vui đi.

- Đây, bác nghe nhé, bài này là bài "Bướm bay".

Nghe xong, bà Tâm bảo: "ừ, bài này bác thích. Bé Loan của bác tài thật đấy".

Bà Tâm cùng bé Loan đang bày bàn ăn thì bà Phượng về. Nom bà tiều tụy hẳn. Nhìn ông Cường, bà hỏi:

- Thế nào, anh?

ông Cường ngoắt bà lại góc nhà, nói nhỏ:

- chưa thấy. Nhưng tôi nghĩ cũng có khi đi sang các lâm trường khác vì việc gì đấy. Để mai tôi tới các lâm trường số 1, số 2, số 4...

ông Cường nói vậy mà thâm tâm chẳng dám tin mấy vào điều mình nói. Không ngờ điều đó lại trùng hợp với một tin tức tuy còn mơ hồ nhưng đang khiến bà Phượng hy vọng. Bà nói:

Cũng có khi là thế. Hồi nãy em gọi điện sang lâm trường số 4, cậu thường trực bên ấy bảo có thấy ông Túc giám đốc đi với một ông nào bên lâm trường số 8 vào rừng để xác định lại địa giới khai thác. Nếu đúng vậy thì chắc là hai ông ngủ lại trong nóc đồng bào dân tộc.

Nét mặt bà Phượng có vẻ tươi lên một chút với niềm hy vọng mong manh ấy. Bà Tâm giục:

Phượng ơi, đi ăn đã. Trông cậu hơi sút đi đấy. Phải cố ăn để giữ sức khỏe cho chồng con được nhờ.

Đêm ấy, bà Tâm ngủ lại với bà Phượng.