Nhạc Lá

Phải nhiều năm về sau, khi đã trưởng thành, Loan mới suy nghĩ nhiều về cái chết đột ngột và khó hiểu của cha mình. Còn bây giờ thì em không biết gì về những điều người lớn xì xầm to nhỏ.

Bà Phượng được báo rằng chồng bà, ông Huấn, đã tự tử chết trong trại giam. Bà lao tới trại, ôm xác chồng, gào lên, bà không tin, bà không tin nhưng bà đành cắn răng nhận xác chồng về mai táng, thâm tâm vẫn không tin rằng chồng mình tự tử. ôm lấy quan tài chồng trước khi hạ huyệt, bà thề sẽ làm mọi cách để lật mặt những kẻ đã ám hại ông chỉ vì ông kiên quyết chống lại việc phá rừng làm giàu của chúng.

Lời thề ấy lan nhanh theo mạng tin đồn trong thành phố. Người ta vẫn kháo nhau rằng ông Huấn và bà Phượng là hai người nắm được nhiều tài liệu bí mật về các vụ bê bối của ngành khai thác rừng bấy lâu vẫn luôn bị bưng bít. Người ta chờ đợi một sự bùng nổ "bật mí" nào đấy sẽ chấn động dư luận. Người ta cũng lo lắng cho người đàn bà thân cô thế cô. Người ta nhắc câu của người xưa: "Họa vô đơn chí" - tai họa không đến một lần. Vợ chồng ông Cường luôn dặn bà Phượng phải hết sức thận trọng. ông bảo: "Cái bọn tham lam độc ác này chúng nó không từ một thủ đoạn nào đâu. Chưa kể chúng nó còn có Ô dù rất mạnh".

Bà Phượng lại phải chuyển công tác. Bà không được làm kế toán ở cơ quan lâm trường số 4 nữa, mặc dù đó là công việc mà bà rất thạo. Hàng ngày bà phải xuống các đội khai thác để lấy số liệu gì đấy, một công việc thật ra chẳng cần cho ai, chỉ là cái cách để bà không được biết gì đến tình hình thu chi của lâm trường. Đường đi lại giữa các đội tất nhiên là xa xôi và hiểm trở.

Bà Phượng bình thản chịu đựng hết.

Một buổi chiều, bà lóc cóc đạp xe từ đội khai thác số 2 sang đội khai thác số 7. Trời lâm thâm mưa. Đường lổn nhổn chỗ đất chỗ đá, vừa trơn vừa xóc. Bà cố đạp xe lên dốc. Tới đoạn không thể cố được nữa, bà dắt bộ. Hết dốc bên kia. Đường hẹp chênh vênh. Tấm ny lông choàng trên người quệt vào xe loạt soạt khiến bà không nhận ra ngay tiếng mô tô từ dằng sau rú ga phóng tới.

Trên mô tô là hai người đàn ông, một người lái, một người ngồi sau, cả hai cùng mặc áo mưa có mũ trùm gần kín mặt. Chiếc mô tô vượt sát rát bà Phượng khiến bà hốt hoảng ngã nhào, đập đầu vào mô đá ven đường rồi cả thân mình trượt theo sườn đường lăn xuống vực.

Chiếc xe đạp mắc trên bờ đường, nhưng cái túi xách ngoắc vào ghi đông thì biến mất. Trong túi có xấp đơn tố cáo mà lúc nghỉ trưa tại lán một xưởng cưa, bà Phượng tranh thủ ngồi chép làm hai bản.

Vào lúc ấy, Loan đang ở trường. Em không biết rằng một tai họa mới nữa lại vừa dỗ ụp xuống đời em. Khi tan học về tới nhà, Loan thấy nhà cửa có vẻ gì khang khác. Cửa giữa mở toang. Đành rằng cửa nẻo nhà em chẳng lấy gì làm chắc chắn, nhưng không bao giờ hai mẹ con ra khỏi nhà mà lại để cửa như vậy. Bước vào nhà, trước mắt em bày ra một cảnh bừa bộn đáng sợ.

CÓ ai đó đã cạy được khóa và vào lục tung mọi thứ. Kẻ trộm? Em thầm nghĩ và bắt đầu soát xét xem bị mất những thứ gì. Cái phích nước, một vật vào loại đáng tiền trong nhà thì vẫn còn. Cái đài bán dẫn, thứ đắt tiền hơn cả cái phích nước cũng còn. Hai cánh cửa tủ lệch bị bật tung, quần áo bị lôi hết ra ngoài nhưng mấy bộ quần áo mới lại cũng vẫn còn.

Loan ra thềm ngồi chờ mẹ về. Nhưng bồn chồn không yên, em xuống bếp nấu cơm. Vừa thắp xong bếp dầu, em đã bỏ đấy đi cho gà cho lợn ăn. Rồi lại ra thềm ngồi. Trời nhập nhoạng tối. muỗi vo vo từng đàn. Em lại xuống bếp, mới thấy bếp dầu cháy không, vội đổ gạo nước vào xoong đặt lên.

Trời đã tối hẳn. Mẹ vẫn chưa về. Mọi hôm thì giờ này mẹ đã về lâu rồi. Loan thấy lo quặn ruột. Cơm cạn, em vặn nhỏ bếp dầu rồi lấy chiếc đèn pin chạy sang nhà bác Cường ở cách hai quãng đồi.

Nghe Loan kể lại đầu đuôi xong, ông Cường bảo vợ:

- Em đi với anh tìm Phượng.

ông gọi đứa con trai lớn:

- Quang, con sang bên nhà Loan với em.

Mưa đã dứt từ lúc trời chưa tối nhưng mây đen vẫn kéo âm u. Bóng đêm như bưng lấy mắt. ông cường bà Tâm mỗi người một xe đạp, đem theo đèn pin và tấm choàng ni lông hối hả ra đi. Phải mất đến hơn một tiếng đồng hồ chạy đôn chạy đáo hỏi han giữa lâm trường số 4 với mấy đội khai thác, ông Cường bà Tâm mới xác định khoanh vùng tìm kiếm đoạn từ đội khai thác số 2 đến đội khai thác số 7. CÓ ba công nhân trẻ của đội khai thác số 2 cùng đi tìm giúp.

Chẳng bao lâu, họ phát hiện ra chiếc xe đạp của bà Phượng mắc ở một bụi cây bên đường. Chiếc xe còn nguyên, không bị cong vẹo chỗ nào. Soi đèn quan sát kỹ, họ bắt gặp trên tảng đá nằm cách chiếc xe vài bước có vết máu. Tảng đá nằm chênh vênh ngay giáp mí đường, trên bờ ta-luy rất dốc đã lở lói vì mưa lũ.

- Này, chú ý chỗ này, có vệt cỏ bị rạp xuống.

Một công nhân lâm trường chỉ xuống bờ ta-luy. ánh đèn pin soi rõ một vệt cỏ bị rạp xuống kéo dài và mất hút trong vùng tối bên dưới. Năm chiếc đèn pin cùng tập trung rọi nhưng cũng không thể thấy gì thêm ngoài bóng tối rợn ngợp của vực thẳm.

Phải tìm đường... - ông Cường nói.

- Im, im... - bà Tâm chợt ngắt lời chồng - nghe như có tiếng rên đấy, đấy, có phải tiếng người rên không?

Tất cả nín bặt, lắng nghe.

Quả là có tiếng rên khẽ vọng lên từ đâu đó rất sâu.

ông Cường bảo:

Phải tìm đường xuống dưới ấy.

Đèn pin loang loáng cố xoáy xuống đáy vực.

ông Cường quay bảo vợ:

- Chắc chắn là Phượng bị dưới ấy rồi. Em đi với mấy chú công nhân đây vào đội khai thác gọi cô y tá, nhớ hỏi xem có võng mượn luôn một cái.

- Nhớ đem ra vài cái rựa.

Phải vòng xuống chân dốc, chui rúc quành sang bờ núi bên kia vực. Sau gần một tiếng đồng hồ xoi đường, lựa thế, phát đường, họ mới tìm thấy bà Phượng. Bà nằm dưới đáy vực, trên một đám lách, mình quấn đầy dây leo. Thật là một sự may mắn kỳ lạ. Mớ dây leo và đám lách đã cứu bà thoát thết.

Bà Phượng được đưa về nhà trong trạng thái mê man. Quá nửa đêm thì bà tỉnh lại. CÔ y tá bảo vết thương ở đầu chỉ rách da, bà mê man là do bị choáng.

Đến sáng, bà ăn được một bát cháo và đi lại bình thường. Tuy nhiên, bà không nhớ gì về những việc đã xảy ra. Bà Tâm ông Cường dỗ bà nằm nghỉ rồi đi làm, hẹn trưa sẽ lại sang.

Loan nghỉ học ở nhà để chăm sóc mẹ. Em thu dọn sắp đặt lại nhà cửa gọn gàng ngăn nắp như cũ. Ngồi trên giường tựa lưng vào vách, bà Phượng nhìn theo đứa con tháo vát chắn vén mọi việc, cặp mắt chứa chan âu yếm và không khỏi xót xa. Khóe mắt bà ứa lệ. Bà vẫy con lại, hỏi:

loan... Co... con... co... ó... mê... mệt... khô... không?

Bà nói năng khó khăn. Loan ôm mẹ:

- Mẹ ơi, con không mệt. Mẹ nghỉ đi.

Bà chỉ cái vỏ phích tre để cạnh chân tủ bàn thờ ông Huấn:

LAá... lấy... cho... cho... me... mẹ...

Loan đem chiếc vỏ phích tre lại. Bà Phượng tháo mấy cái nan dưới đáy vỏ phích lôi ra một cuộn giấy tròn tròn bao kỹ mấy lớp ni lông. Bà nhét cuộn giấy vào cạp quần bé Loan phía trước bụng rồi ghé tai con thì thầm dặn dò. Nghe mẹ dặn xong, Loan ra khỏi nhà theo lối sau, chỗ hàng rào râm bụt có một lỗ hổng. Em lon ton chạy trên con đường mòn không mấy khi có người qua lại, vượt đồi xuống lũng liên tiếp. Thỉnh thoảng em ngoái lại xem có ai theo mình không. Không ai cả. Yên tâm, em chạy tiếp. Em chạy tới một sườn núi cao, nơi có bốn ngôi mộ liệt sĩ thì dừng lại. Đây chính là bốn ngôi mộ liệt sĩ mà ba mẹ em cùng bác Cường đã cải táng sau nhiều lần tìm kiếm rất công phu mới thấy hài cốt. Từ chỗ bốn ngôi mộ, em rẽ bụi rậm leo lên một gành đá có cây si núi mọc đơn độc. Em rút cuộn giấy trong bụng áo ra nhét vào một kẹt đá rất kín dưới gốc si. Xong việc, em phóng như bay về nhà.

Lúc ấy gần đứng trưa. MỒ hôi ướt đẫm lưng áo Loan.

Thấy con về, bà Phượng đang nằm vội bật dậy. Bà hất đầu hỏi, bé Loan gật đầu lia lịa, miệng cười tươi, sà tới bên giường mẹ:

- Rồi, xong rồi, yên chí rồi, mẹ. Đúng là có cái kẹt đá rất kín ở đúng chỗ mẹ bảo. Sao mẹ biết chỗ ấy?

- Hôm... hôm... đ... đi... ca... cải... tá... táng.. tì... tình... cơ... cờ... thấy... thấy...

Bà Phượng lấy vạt áo lau mồ hôi cho con.

- Co có a... ai... the... theo... co... con... khô... không? . . .

- Không, không có ai theo hết, con đi đường tắt.

Vợ chồng ông Cường tới đem theo hai hộp sữa, ngồi với bà Phượng hết buổi trưa rồi lại đi làm. Hai người cảm thấy đỡ lo. Bà Phượng có vẻ đang khỏe dần.

Nhưng vào khoảng xế chiều, bà Phượng xuống bếp, bước đi còn loạng choạng, ý chừng bà muốn ra sân, thì bỗng ngã lăn nơi ngưỡng cửa. Đang thái rau cho lợn.

Loan nghe tiếng động vội chạy vào thì thấy mẹ nằm vật dưới nền bếp, mắt nhắm nghiền. Em lay gọi mẹ. Bà Phượng vẫn nằm bất tỉnh. Em quýnh lên chẳng biết phải làm gì. Em chạy ra định sang nhà bác Cường, nhưng sực nhớ vợ chồng bác Cường giờ này đều đang ở cơ quan, lại chạy vào với mẹ. Em mếu máo lay gọi mẹ:

- Mẹ ơi!Mẹ ơi!

Mẹ em như cái xác không hồn.

Loan chợt vọt ra sân sau, ngắt một chiếc lá đưa lên môi. Em thổi điệu nhạc báo nguy, thổi gấp gáp, hối hả.

Lát sau, họa sĩ Phan Thạch có mặt. ông cùng bé Loan vực mẹ em lên giường. Bà không chết, chỉ hôn mê.

Nghe bé Loan kể lại sự tình, ông vội chạy vào phố gọi điện thoại cho ông Cường ở Ty Xây dựng. ông Cường liền gọi điện tới lãnh đạo bệnh viện thành phố mà ông có quen từ thời kháng chiến, xin xe cấp cứu.

Sau một tuần nằm viện, bà Phượng đã thuyên giảm nhưng không thể phục hồi. Bà bị chảy máu não, liệt nửa người. Bệnh viện bó tay.

Bà Phượng ra viện trong tình trạng ấy.