Nhạc Lá

Chủ nhật sau, như thường lệ, cha mẹ Loan lại ra chợ bán su su, còn Loan vào rừng hái nấm. Khác với mọi khi, hôm nay Loan vừa hái nấm vừa có ý ngóng chờ bác họa sĩ. Cứ mỗi đợt lúi húi tìm hái nấm, khi sắp ngẩng lên em lại hy vọng sẽ được thấy bác xuất hiện ngay trước mặt với mái tóc dày cùng bộ râu để dài đã điểm bạc, cặp kính cận và chiếc cặp vẽ to tướng. Nhưng mỗi lần như vậy loan lại tiu nghỉu thất vọng. Không thấy bác họa sĩ đâu cả. Rừng vẫn ríu ran muôn giọng chim vui hót, mà sao Loan thấy rừng trở nên vắng lặng quạnh hiu hẳn. Hái đầy giỏ nấm, em tìm tới con suối cũ, nơi chủ nhật trước em đã ngồi trên tảng đá giữa dòng cho bác họa sĩ vẽ. Rồi em lần ngược theo ven suối tới đỉnh thác có cây chò nghìn tuổi. Em không thể không ngước lên nhìn ngắm hồi lâu cái tán cây xòa rộng rậm rịt đầy vẻ huyền bí. Trống ngực em đập mạnh. Một niềm xúc động chưa từng cảm biết vụt dâng trong trái tim bé bỏng. Loan bứt chiếc lá từ cái cành cây nhỏ ngay cạnh bên mình, ngồi tựa vào gốc chò thổi nhạc, càng thổi càng thêm hào hứng. Từ điệu nhạc đã được bác họa sĩ dạy cho, Loan cứ say sưa thổi lan man phóng khoáng và tự nhiên tạo ra thêm được những điệu mới. Em thích thú vô cùng. Và lại càng nhớ bác họa sĩ, nhớ quá quắt. Em muốn có bác ở đây ngay lúc này để được khoe với bác những điệu nhạc em mới tạo ra. Rồi bỗng dưng không định trước, em vô tình thổi sang cái điệu nhạc mà bác đã dặn chỉ thổi khi có việc gì khẩn cấp cần gặp bác. Thổi dứt, em mới nhận ra rằng chẳng có việc gì khẩn cấp cả, chỉ vì nhớ bác quá mà thổi quàng sang cái điệu nhạc báo hiệu ấy. Em lo lo. Chết, bác sẽ mắng mình mất thôi, chẳng có việc gì khẩn cấp mà lại đi quấy rầy bác.

Nhưng một nỗi hồi hộp lại dần dần lấn át nỗi lo trong lòng em. Loan hồi hộp chờ đợi sự nhiệm màu của điệu nhạc bí ẩn. Liệu bác có nghe thấy không? Lỡ bác đang ở một nơi xa thật xa thì sao?

Loan chong mắt nhìn hút dọc bờ suối, mong được thấy bóng bác họa sĩ xuất hiện ở khúc suối quanh khuất sau một vạt rừng. Bất kỳ một tiếng động nhỏ nào cũng khiến em ngỡ là tiếng chân bác đang bước tới.

Nhưng không phải. Chỉ là tiếng những con sóc làm gãy cái cành cây khô trên cao, hoặc tiếng con kỳ đà luồn trong bụi rậm.

Loan đang nghĩ rằng có lẽ bác họa sĩ không thể nghe được điệu nhạc báo hiệu và chắc bác không tới, thì em chợt giật mình vì một tiếng người.

- Bé Loan của bác, có việc gì mà gọi bác đấy?

Từ phía sau, giọng nói trẩm trầm của bác họa sĩ cất lên. Loan quay lại. Bác họa sĩ đang đứng trước mặt em.

Đúng là bác đã tới thật. Điệu nhạc quả là nhiệm màu.

Bác không đi từ phía cuối dòng suối mà theo con đường mòn qua những mô đá trên đỉnh thác.

Loan ôm chầm lấy bác.

- Cháu làm sao, có việc gì khẩn cấp vậy cháu?

Loan đáp, giọng như muốn khóc:

Bác ơi, không có việc gì khẩn cấp cả, cháu không làm sao cả, chỉ là vì cháu nhớ bác quá thôi.

Bác xoa đầu Loan:

- Bác cũng đoán vậy.

- Làm thế nào bác đoán được?

- Nghe cái hơi của tiếng nhạc mà bác đoán được. Tuy là nhạc báo hiệu khẩn cấp, nhưng cái hơi nhạc thì không hẳn thế. Cơ mà bác vẫn đến. vì bác biết bé Loan nhớ bác, muốn gặp bác.

Cháu có làm mất thì giờ của bác không?

Bác họa sĩ cười phúc hậu:

- Cũng hơi hơi đấy, cô bé ạ. Bác đang đi vẽ ở một cánh rừng rất xa.

- Cháu xin lỗi bác. Bác ơi, bác có tha lỗi cho cháu không?

- Cháu biết lỗi thế là được rồi. Thôi, cháu không phải áy náy về chuyện này nữa. Bác chỉ nhắc cháu đừng quên rằng nếu không có việc gì khẩn cấp mà cứ gọi hoài là điệu nhạc báo hiệu sẽ mất hiệu nghiệm.

- Vâng, thưa bác, từ nay cháu sẽ không bao giờ quên.

Hai bác cháu ngồi bên nhau dưới gốc cây chò nghìn tuổi Loan thổi nhạc lá. Bác vẽ. Ban nãy Loan rất muốn khoe với bác họa sĩ những điệu nhạc mà em mới tạo ra, nhưng giờ em lại thấy xấu hổ, không dám nói. Em chỉ lẳng lặng thổi những điệu nhạc ấy và đưa mắt nhìn sang bác.

Đang vẽ, bác bỗng ngừng bút, quay nhìn Loan thật lâu với vẻ trìu mến đặc biệt pha lẫn ngạc nhiên. Đôi mắt bác cười lên tươi rói sau cặp kính cận:

- Cháu có khiếu âm nhạc đấy.

Loan chưa hoàn toàn hiểu "có khiếu!

nghĩa là thế nào, nhưng em cũng mang máng cảm thấy đó là lời khen cho các điệu nhạc em tạo ra mà bác vừa nghe. Em thổi tiếp mấy điệu nữa. Bác họa sĩ buông bút hẳn, vừa nghe vừa gật gù mỉm cười, cặp mắt lim dim. Bác bảo:

- Như vậy là cháu biết sáng tác dấy. Rất có thể rồi cháu sẽ lớn lên bằng âm nhạc đấy.

- Bác bảo thế nghĩa là sao hả bác?

- à, nghĩa là cũng như bác đã lớn lên bằng tranh vẽ ấy mà. Từ hồi nhỏ tuổi hơn cháu bây giờ, bác đã vẽ tranh. Từ những năm đi kháng chiến, đời bác chỉ toàn vẽ tranh.

- Bác ơi, ba mẹ cháu cũng đi kháng chiến đấy.

Bác biết, bác biết.

Làm sao bác biết được?

- Thì chủ nhật trước tới nhà cháu, chỉ nhìn qua bác liền biết đây là nhà của một người kháng chiến cũ, trên vách có treo ảnh ba cháu mặc quân phục, cạnh đó là chiếc bi đông cũ, rồi bộ quân phục cũ phơi ngoài dây, lại cả một chiếc xẻng Mỹ chiến lợi phẩm ở gốc cây trước thềm nữa . . .

Hai bác cháu cùng ăn trưa như chủ nhật tuần trước, nhưng hôm nay thì bé Loan có đem theo bữa trưa mà mẹ đã chuẩn bị cho, đó là một nắm cơm và một gói muối vừng.

Bác họa sĩ reo lên:

- ô, cơm nắm muối vừng, chính là món bác rất thích đấy Còn cháu có thích món này không?

Bác bày ra tờ báo trải trên mặt có chiếc bánh mì và hai quả dưa chuột. Loan cũng reo lên:

- Cháu thích dưa chuột lắm. Năm ngoái nhà cháu có trồng, nhưng năm nay ba mẹ cháu bảo để tìm giống mới tốt hơn nên chưa trồng tiếp.

Đang ăn, bỗng hai bác cháu nghe từ xa vẳng lại những âm thanh ghê rợn như có một cơn bão khủng khiếp đang kéo tới. Bác họa sĩ lắng tai, nét mặt cau lại vừa giận dữ, vừa đau đớn. Bác lẩm bẩm:

- ĐÓ là cơn bão của lòng tham...

Lặng người đi một lát, bác lại lẩm bẩm như tự nói với mình:

Cơn bão man rợ của lòng tham không đáy...

Loan hỏi:

- Bác bảo thế nghĩa là sao hả bác?

- à, thế này cháu ạ, cái âm thanh khủng khiếp đó là âm thanh phát ra từ những chỗ khai thác rừng vô tội vạ đấy CÓ một bọn người tham lam đang làm giàu bằng cách ấy. Rồi đến đời các cháu sẽ khốn khổ vì cái tai họa này...

Những điều bác vừa giảng giải khiến Loan lờ mờ nhớ lại câu chuyện giữa bác Cường với cha mẹ em tối chủ nhật tuần trước. Tuy chưa hiểu hết những chuyện của người lớn nhưng Loan cũng láng máng thấy bác họa sĩ với cha mẹ em và bác Cường có cùng một nỗi ưu tư.

- Bác ơi, nhà bác ở đâu? - Loan lại hỏi bác cái câu mà tuần trước em đã hỏi. Rồi chưa đợi bác trả lời, em đã nói: nhà bác chắc là nhiều tranh lắm. Hôm nào bác cho cháu tới nhà bác xem tranh bác nhá!

Bác xoa đẩu Loan, cười:

- ừ, được rồi, thế nào rồi bác cũng đưa cháu lại nhà bác chơi. Dạo này bác đang bận đi vẽ xa, để độ vài ba tuần nữa nhé.

Vâng ạ. ôi, từ bây giờ cháu bắt đầu mong cho vài ba tuần trôi qua thật nhanh đi. Bác ơi, thế nhà bác có những ai?

- À nhà bác thì trước hết là có bác nè, rồi có các bức tranh nè, thằng Nhót nè... Trước thì có cả thằng Đốm nữa, nhưng thằng Đốm nó bỏ bác rồi, có vậy thôi.

Thằng Nhót là con bác à? NÓ lên mấy?

- Không, thằng Nhót không phải là con bác mà nó là bạn bác, một người bạn rất độc đáo. Bác cũng chả biết là nó lên mấy.

- Chắc chắn là nó còn bé, bé hơn cháu phải không?

- Tất nhiên, nó bé lắm, bé thế này này...

Bác họa sĩ đưa hai bàn tay bụm lại giơ trước mặt Loan. Em tròn mắt nhìn lại hai bàn tay bụm lại ấy, rồi lại nhìn bác, bắt đầu tỏ ý nghi ngờ:

- Sao nó lại bé đến thế, chưa bằng đứa bé mới đẻ. NÓ làm sao hả bác? NÓ bị còi từ trong bụng mẹ ư?

- Không, nó hoàn toàn bình thường.

- Lạ nhỉ, cháu chẳng hiểu thế nào cả. Mà nó có cái tên Nhót nữa, nghe thật là ngộ.

Suốt ngày nó nhảy nhót nên bác đặt tên nó là thằng Nhót.

- A, cháu biết rồi, nó chẳng phải là một đứa bé, mà nó là con gì ấy. NÓ là con gì vậy bác?

Bác họa sĩ cười khà khà:

- NÓ là một con sóc.

Bác nuôi nó à?

- Không, không phải bác nuôi. NÓ sống tự nhiên ngay trên cái cây trước nhà bác, thỉnh thoảng nhảy xuống chơi với bác, xem bác vẽ, dần dần quen rồi thành bạn bác.

- Như vậy hóa ra bác ở một mình thôi à?

- ừ theo cách nhìn thông thường thì thế nghĩa là bác ở một mình.

- Eo ơi, thế thì buồn lắm nhỉ, sợ lắm nhỉ.

- Bác chả thấy buồn, chả thấy sợ. Bác có các bức tranh nè, bác có thằng Nhót nè, lại có cả rừng, rừng bao la . . . Bác rất yêu rừng, và bác cảm thấy rừng cũng rất yêu bác. Bây giờ bác lại có thêm bé Loan nửa. Bác chỉ buồn một điều là Đốm nó bỏ bác.

- Đốm là con gì vậy bác?

- Đốm là con chó, nó rất dễ thương.

- Sao nó lại bỏ bác?

NÓ bị chết đột ngột cách đây vài tháng. Bác ngờ là nó ăn phải thứ gì có nhiễm chất độc hóa học.

Bác họa sĩ kể lại cho Loan hình dung những trận mưa chất độc hóa học từ máy bay Mỹ tưới xuống các cánh rừng thời chiến tranh đã tàn hại cây cối như thế nào, các chất độc ấy đến giờ vẫn còn ngấm trong đất đai và vạn vật. Chuyện này Loan từng nghe cha em và bác Cường nhắc tới sơ qua đôi lần, bây giờ nghe bác họa sĩ giảng giải em càng hiểu rõ hơn cái tai họa ghê gớm mà những cánh rừng đã phải hứng chịu.

Lúc sắp chia tay, bác họa sĩ bảo Loan:

- Hôm nay bác bận không đưa cháu về nhà được, cháu về một mình được chứ?

- Dạ được bác ạ, mọi khi cháu vẫn thường đi một mình được mà. à, bác có thích ăn nấm không? Cháu tặng bác giỏ nấm này.

Nấm là món bác cũng thích lắm đấy, thỉnh thoảng bác cũng đi hái, nhưng dạo này bác bận quá. Rất cảm ơn cháu, xẻ cho bác một nửa thôi.

Loan mở xắc của bác, chọn những cái nấm to nhất, ngon nhất bỏ vào. Bác họa sĩ dặn loan đi đường cẩn thận rồi hai bác cháu chia tay nhau.

Bé Loan xách giỏ nấm theo con đường mòn ven suối đi xuôi xuống. Vừa tung tăng nhảy qua những quẩng có các mô đá hoặc cây đổ chắn lối, em vừa thổi nhạc lá.

Em thổi ôn lại những điệu nhạc em mới sáng tác - theo cách gọi của bác họa sĩ. Đến một khu rừng bằng phẳng rộng rãi, cây mọc lưa thưa giữa những bãi cỏ xanh mịn, Loan ngồi nghỉ lại trên một tảng đá ven suối. Nắng chiếu óng mượt trải vàng trên thảm cỏ. Từng đàn bướm lao xao trong nắng. CÓ đàn bướm toàn màu nâu non. CÓ đàn bướm toàn màu xanh lá mạ. CÓ đàn bướm lại toàn màu vàng nhẹ mơ mơ như màu lông gà con mới nở.

Thỉnh thoảng có một con bướm thật to, cánh đen tuyền điểm những đốm óng ánh bạc, bay thong thả, chờn vờn, như nó đang ngắm vẻ đẹp của các bạn nó và tự ngắm vẻ đẹp của chính nó giữa cảnh rừng suối hiền hòa.

Đang lao xao khắp nơi, tự nhiên lũ bướm cứ dần dà bay tụ lại quanh Loan. Một con bướm den to đậu hẳn lên vai Loan. Em hiểu rằng chúng cũng nghe tiếng nhạc lá và rủ nhau quây quần lại với em chính là vì sức hút của tiếng nhạc này.

Bướm bay rất nhẹ, chỉ thoang thoảng những tiếng lào xào êm ái. Nhưng Loan còn nghe được một thứ tiếng khác ẩn trong tiếng bướm bay rất nhẹ ấy. Bỗng dưng, em nhận thấy từ trong chính con người em dâng lên một nét nhạc hoàn toàn không giống những nét nhạc em đã thổi trước đây. Lúc đầu nét nhạc này còn lờ mờ, xa xăm, rồi rõ dần, rõ dần, và sau cùng nó thoát ra nơi chiếc lá trên môi em, lượn bay trong không gian. Em biết rằng thế là em lại vừa sáng tác được một bản nhạc mới. Em thầm đặt tên nó là bản "Bướm bay".

Mải mê với bản nhạc vừa sáng tác, Loan không để ý thấy một tốp bọn thiếu niên, hai trài và hai gái, lớn hơn Loan độ ba bốn tuổi, đang đi tới. Cả tốp đều diện rất bảnh, áo sơ mi ca-rô nhiều màu, áo blu-dông da loại đắt tiền, quần dạ mới, giày thể thao adidas mới. Những bộ đồ sang trọng này không thể mua bằng tem phiếu ở các cửa hàng nhà nước mà phải có rất nhiều tiền mới mua được tại những tiệm tư nhân chuyên buôn hàng của các thủy thủ tàu viễn dương. Nhìn cách ăn mặc, người ta biết ngay chúng là những con nhà giàu, ngày chủ nhật rủ nhau đi chơi rừng.

Một đứa con trai có nước da ngăm đen, điệu bộ phách lối, một tay khuỳnh khuỳnh đút túi quần, một tay huơ huơ nói với các bạn nó:

- Tụi bay biết không, tất cả rừng trong tỉnh đều của ba tao hết.

Một đứa con gái nói:

Ghê há!

Rồi chợt nghe thấy tiếng nhạc, đứa con gái ngơ ngác ngó quanh, và reo lên:

- Ơ kìa, có con bé nào thổi nhạc hay quá?

cả bọn cùng kéo lại chỗ!

Loan. Đứa con gái nhìn Loan trầm trồ:

- Mà nó thổi chỉ bằng mỗi chiếc lá thôi!

Thằng con trai có nước da ngăm đen trề môi:

- Xì? Dễ òm. Đưa tao thổi cho coi.

Chưa dứt lời, nó đã giật lấy chiếc lá trên môi Loan.

Bấy giờ em mới sực tỉnh, bứt tâm trí ra khỏi dòng nhạc, mở mắt nhìn trân trân cái kẻ thô bạo vừa đoạt mất nhạc cụ của mình. Và Loan nhận ra đó chính là kẻ tuần trước đã đạp nát cây nấm của em. Lần này thì Loan không khóc, chỉ đáp lại bằng một cái nhìn giận dữ và khinh bỉ. Rồi em nói:

- CÓ giỏi thì thổi đi.

Thằng kia nghênh nghênh cái mặt đưa chiếc lá lên môi thổi. Nhưng từ chiếc lá trên môi nó không hề phát ra tiếng nhạc mà chỉ phát ra tiếng phít phít kèm theo nước miếng bắn nhớp nhúa, khiến ba đứa bạn nó cười rũ.

Cu cậu quê quá, vò nát chiếc lá ném xuống chân.

Loan bứt một chiếc lá ở lùm cây bên cạnh, tiếp tục thổi bản nhạc của mình, và từ phút ấy em không còn biết đến sự có mặt của mấy đứa kia nữa.

Thằng con trai nước da ngăm đen bảo các bạn:

- Thôi chúng mình lại đằng kia, tao sẽ chỉ cho bọn bay một chỗ chơi còn khoái gấp vạn cái trò thổi lá vớ vẩn này.

cả bọn nghênh ngáo kéo đi. Đứa con gái đi một quãng xa rồi vẫn ngoái lại nhìn Loan, vẻ như không muốn dứt khỏi tiếng nhạc lá của em.