Nhạc Lá

Bác họa sĩ đi rồi, Loan quay vào với công việc thường lệ trong nhà. Tuy mới chín tuổi nhưng Loan đã là một cô bé rất đảm đang, đỡ đần ba mẹ em được nhiều việc lắm. Chẳng cần phải chờ ba mẹ về, Loan tự động thắp hai cái bếp dầu để nấu bữa cơm chiều. Em rót thêm dầu vào bếp, khéo léo không để dây một giọt ra ngoài vì em biết dầu lửa rất quý phải mua bằng phiếu và phải xếp hàng rất lâu mới mua được. Một bếp luộc rau, một bếp nấu cơm. Chỉ một loáng, rau đã chín, cơm đã cạn. Loan vặn nhỏ lửa vần cơm trên bếp rồi vào sân sau cho gà cho lợn ăn. Thức ăn của lợn mẹ đã nấu sẵn từ sáng sớm, Loan chỉ việc múc ra máng cho chúng ăn. Còn thức ăn của gà là tấm ngô. Loan vừa gọi "cúc, cúc" vừa vung tấm ngô trên sân, cả đàn gà mấy chục con đang kiếm ăn tản mát trong vườn vội thi nhau chạy ùa về tíu tít mổ ăn đến là vui. Để mặc bọn gà lợn láo nháo với bữa ăn của chúng. Loan lấy chổi quét tước sạch sẽ tinh tươm từ trong nhà tới ngoài ngõ.

Xong xuôi mọi việc, Loan ra ngồi đung đưa trên chiếc võng bện bằng dây rừng mắc giữa hai cây ổi gần cổng đằng sân trước. Như mọi hôm thì Loan chỉ ngồi đung đưa vậy thôi, vừa đung đưa vừa ngắm nhìn ra xa về dãy núi phía tây, nơi có ông mặt trời to tướng đỏ lừ đang từ từ đậu xuống đỉnh núi, tỏa đầy một góc trời những tia sáng cuối cùng viền sáng các đám mây với đủ hình thù kỳ lạ. Nhưng hôm nay thì khác, Loan lấy chiếc lá đưa lên môi, tiếp tục luyện thổi nhạc lá, vừa thổi vừa đung đưa theo nhịp điệu bài nhạc. Ngày hôm nay thật là một ngày đặc biệt của Loan.

Mặt trời dần khuất sau đỉnh núi.

Ba mẹ Loan, ông Huấn và bà Phượng đi chợ về cũng vừa tới chân dốc. ông lững thững dắt chiếc xe đạp, sau xe có buộc hai cái sọt tre đựng chút thức ăn mới mua cho bữa cơm chiều. Hai ông bà vừa đi vừa trò chuyện công việc nhà. Chợt hai người cùng yên lặng giỏng tai nghe một điệu nhạc từ phía nhà mình vọng lại.

Từ trên võng đung đưa giữa hai cành ổi, Loan thích thú nhận thấy vẻ ngạc nhiên của ba mẹ. Một ý nghĩ tinh nghịch vụt nảy ra trong đầu, em vội nhảy xuống khỏi võng lủi nhanh vào sau đám lá gai ở góc vườn, môi vẫn tiếp tục thổi điệu nhạc lá. ông Huấn, bà Phượng đã lên hết dốc, bước vào sân. cả hai cùng đứng sững ngơ ngác nhìn quanh, cố tìm kiếm xem điệu nhạc xuất phát từ đâu. Điệu nhạc lạ quá, hay quá chưa bao giờ hai người được nghe một điệu nhạc quyến rũ đến thế.

Bà đi vào nhà, quành ra khắp sân sau tìm mà cũng không thấy ai.

Loan chui ra khỏi đám lá gai, lò dò tới sau lưng của ong Huấn, thổi nhạc lá với một nhịp gấp gáp hơn. ông Huấn quay lại ông Oà lên một tiếng kêu vui sướng, giang rộng hai tay cúi xuống bế Loan công kênh lên vai và ngoái vào nhà oang oang gọi vợ:

- Em ơi, thì ra là con Loan nhà mình, con gái cưng hôm nay học được ở đâu cái cách thổi nhạc lá hay lạ lùng thế!

Bà Phượng cũng vừa ở trong nhà bước ra, nghe thấy vậy chạy tới bên chồng, vít đầu Loan xuống hôn lấy hôn để:

- Con gái mẹ ngoan quá, việc nhà tinh tươm hết, lại còn làm nhạc sĩ nữa mới ghê chứ, thổi tiếp nữa đi cho ba mẹ nghe với.

Loan nhảy xuống khỏi vai ba, nép vào lòng ba mẹ thổi tiếp điệu nhạc lá, say sưa đến nỗi hai mắt nhắm tịt lại Tâm hồn em như thể bồng bềnh trong một thế giới khác. Em thấy mình được ngồi trên một tấm thảm kết bằng hàng triệu con bướm đủ màu đang lượn bay dưới những tán rừng giữa tiếng rì rầm trầm trầm bất tận của các cánh rừng đại ngàn làm nhạc nền cho điệu nhạc lá của em.

ông Huấn, bà Phượng cũng lặng người thả hồn theo điệu nhạc của con mình, bao vất vả trĩu nặng hàng ngày bỗng như vơi bớt.

Hai ông bà hỏi con:

Nhờ đâu mà con có được cái tài này?

Loan kể cho ba mẹ nghe về cuộc gặp gỡ với bác họa sĩ trong rừng. ông Huấn bà Phượng nâng niu chiếc lá nho nhỏ từ tay Loan, săm soi nhìn ngắm mãi và cứ tự hỏi không biết làm cách nào chỉ với một chiếc lá đơn sơ thế này mà con gái họ lại thổi nên một điệu nhạc hay đến vậy Thật là một chuyện kỳ lạ.

Cả nhà ngồi ăn cơm trước thềm, dưới ánh trăng thu vằng vặc sáng. Như thường lệ, vào mỗi tối thứ bảy chủ nhật, ông Huấn bắt đầu bữa ăn của mình bằng một chén rượu gạo tự nấu lấy. Thức nhắm rất đạm bạc, chỉ là hai bìa đậu phụ nướng. ông Huấn làm giám đốc lâm trường, bà Phượng làm kế toán trưởng ở Liên hiệp các xí nghiệp khai thác chế biến gỗ, tức là cơ quan cấp trên của ông, bao gồm nhiều lâm trường và xưởng cưa. Với chức vụ của hai vợ chồng như vậy thì lẽ ra họ phải giàu có như phần lớn những người có chức quyền trong vùng đang bốc lên vù vù một cách đáng ngờ. Trái lại, ông bà vẫn sống rất thanh bạch. Ngoài giờ làm việc, hai ông bà nai lưng chăm sóc các vườn rau, mấy giàn su su và đàn lợn, số tiền kiếm được từ các công việc này còn cao gấp mấy tiền lương. Đàn lợn nuôi bằng bã rượu lúc nào cũng béo núc ních. "Cứ đều đều thế này, độ dăm lứa lợn nữa là mình sắm được cái xe máy cũ cũ, đi làm đỡ vất vả em nhỉ?" - ông Huấn âu yếm bảo vợ. Hiện thời hai vợ chồng chỉ có mỗi chiếc xe đạp cà tàng mua được theo giá cung cấp nhờ may mắn bốc thăm trúng đã lâu lắm.

Hàng ngày ông Huấn vẫn đánh bộ quân phục sờn bạc được phát từ trước khi rời quân đội chuyển sang ngành lâm nghiệp Chỉ khi nào đi dự những cuộc có nghi lễ long trọng ông mới mặc bộ đồ may bằng thứ vải tốt được tặng trong một kỳ đại hội nào đó. Phần phiếu vải của mình ông nhường cả cho vợ con nhưng bà Phượng cũng tằn tiện chẳng dùng, chỉ dành cho con hoặc đem bán lấy tiền chi những việc cần kíp hơn.

- Ê, Huấn đâu, đừng uống vội nhá, có món nhắm này cực kỳ là hấp dẫn!

- một giọng oang oang quen thuộc cất lên ngoài ngõ và một bóng người xăm xăm đi vào.

ông Huấn ngoảnh ra, cười lớn:

- Cường hả? Cũng mới nhấp sơ sơ thôi, có món gì thế, gớm, mới nghe cậu nói đã thấy điếc cả mũi!

Tuy ngoài bốn mươi cả rồi, ông Huấn ông Cường vẫn cứ "cậu cậu tớ tớ" với nhau hệt như hồi ở cùng đơn vị chiến đấu thời kháng chiến chống Mỹ.

ông Cường ngồi sà ngay vào cái góc chiếu mà ông Huấn vừa nhích người chừa chỗ, đặt lên mâm một thứ gì đó trong lá chuối tươi, mở ra. Mùi cá nướng tỏa thơm phức.

- Cá ở đâu thế - ông Huấn hỏi.

- Cá ao nhà, chứ còn ở đâu. Mẻ đầu đấy, nuôi được ngót năm rồi đấy. CỐ để đến giáp tết mới thu hoạch, nó còn to phải biết.

ông Cường lấy hai con cá to nhất đặt vào bát bà Phượng và bé Loan, rồi mới nâng cái chén hạt mít sóng sánh rượu ông Huấn vừa rói cho, ngửa cổ ực một hơi, khà một tiếng thú vị, HỌ vừa ăn uống vừa thủng thẳng chuyện trò, về thời tiết, thời vụ, sức khỏe, con cái, về những việc này việc nọ trong cơ quan, hoặc dôi khi gợi lại một kỷ niệm thời kháng chiến...

- Cậu còn nhớ cái lần chúng mình vớ được mẻ cá bị bom B52 ở sông ĐA Đờn không?

- Nhớ chứ. Thật là một bữa cá nhớ đời - ông Huấn hướng sang bà Phượng và bé Loan, kể tiếp cho vợ con nghe - Đang giữa lúc đói vàng mắt thì bỗng thấy trắng lóa cả mặt sông bao nhiều là cá nổi lềnh bềnh. B52 nó vừa nện bom trên thượng nguồn, cá chết thi nhau trôi xuống. Cả tiểu đội cuống quít bơi ào ra vớt lấy vớt để, quăng tới tấp lên bờ. Sao lại có những con cá trắm to thế không biết. Lần đầu tiên trong đời được thấy những con cá trắm to thế, thọc tay vào mang nó xốc lên, đuôi nó phải chám khoeo. Cứ luộc với muối ăn vã ngon ơi là ngon, no ơi là no. ăn xong còn ê hề. Tự nhiên nảy ra sáng kiến làm ruốc. Thế là dăng lều, che bếp ngay ven sông, thức suốt đêm làm ruốc cá, mỗi thằng được những hai lon hi-gô đầy, ăn dần đến hơn tháng sau mới hết.

Đời chiến đấu gian khổ triền miên nhưng cũng có lúc "lên hương" thế đấy.

Loan chăm chú nghe cha kể chuyện quên cả ăn, khiến mẹ em phải nhắc: "ăn đi chứ con, vừa ăn vừa nghe".

ông Huấn uống cạn chén rượu, nghếch đầu nhìn vầng trăng treo lơ lửng phía trên ngọn ổi, vẻ mặt bỗng trở nên thẫn thờ. Tính ông vẫn thất thường thế, đang vui đấy rồi lại chợt buồn ngay đấy. ông quay sang ông Cường, khẽ hỏi:

- Chủ nhật sau nữa có bận gì không?

- chủ nhật sau nữa hả, nghĩa là còn hai tuần nữa cơ hả? Chưa có kế hoạch gì, nhưng chắc là cũng chỉ quanh quẩn ở nhà với cái ao cá thôi. CÓ việc gì thế?

CÓ chứ. Đêm qua tớ vừa chợt nghĩ ra một hướng mới, hy vọng có thể tìm thấy mộ cánh A2 bị phục kích năm 1971. Chủ nhật tới thì tớ bận, nhưng chủ nhật sau nữa cậu cố thu xếp công việc đi với tớ.

- Xong ngay. Việc gì chứ việc ấy thì tớ phải gác mọi việc khác lại. Mình còn sống đây là may mắn lắm rồi, bao nhiêu đứa đã chết cho mình được sống, mà rồi hài cốt mộ phần chúng nó còn vùi lấp những đâu đâu...

ông ngồi lặng đi, nhìn ra cảnh núi đồi huyền hoặc dưới trăng, ngỡ như linh hồn những người đã khuất đang bay lượn trong tiếng rừng thông reo vi vút. Sau dải đồi thấp, một góc cái thành phố cao nguyên thiếu điện hiện ra những đốm đèn đỏ mờ lác đác, nổi bật lên mấy cụm đèn sáng của các cơ quan và nhà một số ít quan chức có điện ưu tiên. Thốt nhiên, ông dằn mạnh chén rượu xuống chiếu, giọng lạc hẳn đi, có gì uất uất nghèn nghẹn chặn ngang nơi cuống họng:

- Bao nhiêu người đã chết để rồi nảy nòi một nhúm những đứa cậy chức cậy quyền, kết bè kết cánh thi nhau đục khoét chia chác. Này, ở chỗ tớ, lão Chẩm lại vừa mới duyệt cho lão Được một mớ xi măng nữa.

Thế hả? Kinh tởm thật!

Mặt ông Huấn bỗng đỏ gay, không phải vì rượu - ông uống rượu có bao giờ đỏ mặt - mà vì cơn giận bốc lên.

Không kìm được, ông văng tiếp một câu chửi tục.

Bà Phượng chen vào:

Thì "ông đưa chân giò bà thò chai rượu" chứ có gì là lạ Bên này ông Được duyệt gỗ cho ông Chẩm thì bên ấy tất nhiên ông Chẩm lại duyệt xi măng cho ông Được. Cơ ngơi nhà ông Được, ông Chẩm dễ không kém gì trụ sở tỉnh ủy.

ông Huấn nghiến răng:

- Cứ cái kiểu khai thác rừng của lão Được thế này thì không mấy nữa mà hết rừng.

ông Cường cười nhạt:

Rừng còn hay hết chúng nó có kể gì, cốt dinh cơ nhà chúng nó phải đàng hoàng to đẹp nhất thiên hạ thôi, trong khi lúc nào cũng xoen xoét trên diễn đàn "mình vì mọi người".

ông Huấn:

Thằng cha Được ghét tớ lắm vì tớ hay đốp thẳng.

Trong đảng ủy, tớ bảo thẳng lão là đạo đức giả, kế hoạch khai thác của lão là thứ kế hoạch phá rừng. Lão muốn hất tớ khỏi cái chức giám đốc lâm trường số 3 này để đưa tay chân lão vào lắm nhưng chưa dám ra tay vì còn ngại quá trình kháng chiến của tớ.

ông Cường ghé tai bạn, nhỏ giọng:

Lão có Ô dù mạnh đấy, hãy cẩn thận với cái thằng cha nham hiểm tàn bạo đó.

Hai người bạn vừa uống rượu vừa rì rầm bàn bạc chuyện gì quan trọng lắm.

ăn xong trước, bà Phượng và bé Loan vào nhà trong. Bé Loan giúp mẹ thu dọn một lát rồi ngồi vào bàn học bên cửa sổ gần bếp dưới ngọn đèn đỏ quạch vì điện quá yếu. Bài ngày mai đã xong cả nhưng em vẫn mở vở ra ôn kỹ lại lần nữa. Sau đó em lấy cuốn "Truyện cổ tích thế giới" được thưởng hồi cuối niên học năm ngoái ra đọc. Khi bà Phượng coi sóc xong chuồng lợn chuồng gà ở đằng sau trở lên nhà thì đã thấy Loan gục đầu ngủ bên bàn. Bà nhẹ nhàng bồng con vào giường. Bà không biết rằng lúc ấy bé Loan đang mơ thấy em cùng bác họa sĩ đi dạo lang thang trong một cánh rừng tuyệt đẹp, mỗi chiếc lá rừng đều phát ra một điệu nhạc riêng và tất cả lại hòa thành một bản nhạc kỳ diệu nhất mà chưa có bản nhạc của một nhạc sĩ nào trên thế gian này sánh nổi.