"Lửa Trời Đuôi Cáo" - Hành Trình Khám Phá Đất Nước Hạnh Phúc Nhất Thế Giới

Bạn có biết vì sao người Phần Lan gọi Bắc cực quang là "revontulet"?

Tên gọi ấy bắt nguồn từ một truyền thuyết: "Ngày nọ, Cáo nghịch ngợm chọc phá Gấu. Gấu nổi giận đốt đuôi Cáo, rượt đánh Cáo. Cáo bỏ chạy thục mạng, đập đuôi xuống tuyết để dập lửa, tạo nên những tia sáng rực rỡ bay lên trời".

"Revontulet" có nghĩa là "lửa của con cáo". Và đó cũng là nguồn cảm hứng cho tựa sách Lửa trời đuôi cáo của tác giả Đỗ Thị Hồng Nhung.

Cuốn sách ra đời như thế nào?

Tác phẩm vốn là dự án của Hồng Nhung nhân dịp kỷ niệm 100 năm Quốc khánh Phần Lan (6/12/2017), khi cô đang du học tại đây.

Đến lần in thứ hai (cuối năm 2024), tác giả đã chỉnh sửa, cập nhật hơn 20% nội dung với những số liệu thống kê mới nhất. Đặc biệt, sách còn có bài phỏng vấn độc quyền cựu Tổng thống Tarja Halonen, cùng những phân tích lý do Phần Lan dẫn đầu bảng xếp hạng hạnh phúc suốt bảy năm liên tiếp. Những ngộ nhận thường gặp về đất nước này cũng được giải đáp cặn kẽ.

Hơn 100 câu chuyện về "đất nước hạnh phúc"

Qua sáu chương sách, Phần Lan hiện lên thật sống động với:

- Rừng thiêng, nước sạch
- Bạch dương, tuần lộc
- Quả mọng mùa hè và đêm trắng
- Sử thi, ngôn ngữ, lễ hội
- Tên đất, tên người
- Món ăn "đen tối"
- Trò chơi Angry Birds
- Olympic và những cuộc thi độc lạ: cõng vợ vượt chướng ngại vật, ném điện thoại, air guitar

Mỗi câu chuyện đều mang đến thông tin thú vị. Ví dụ:

- Bản đồ Phần Lan nhìn thẳng giống cô gái mặc váy, xoay nghiêng thành hình con cá
- Giới tính thật sự của tuần lộc Rudolph trong truyền thuyết Giáng sinh
- Hiệu quả của "ngoại giao sauna"
- Nguồn gốc Ngày Quốc tế Thất bại
- Những thông tin này được chắt lọc từ quan sát cá nhân, kết hợp tra cứu tài liệu và vô số lần tác giả "hỏi tới cùng" những người sống quanh mình.

Đại sứ Phần Lan nói gì?

Ông Keijo Norvanto, Đại sứ Phần Lan tại Việt Nam, rất thích thú với cách tiếp cận của tác giả. Ông nhận xét: những nét văn hóa thường nhật bỗng trở nên đặc biệt khi được phân tích và đặt trong ngữ cảnh.

"Đọc sách này rất vui", đại sứ chia sẻ.

Từ sự tò mò thành những trang viết

Tác giả Hồng Nhung kể, cô viết sách bắt đầu từ sự tò mò. Ở Phần Lan, người dân chỉ treo cờ vào những ngày lễ. Mỗi lần thấy quốc kỳ xuất hiện, cô lại tìm hiểu xem hôm đó là ngày gì.

Nhờ thói quen này, những bài viết về các ngày đặc biệt ra đời:

- Ngày Kalevala – Văn hóa Phần Lan (28/2)
- Ngày Bình đẳng (19/3)
- Ngày Tiếng Phần (9/4)
- Ngày Thất bại (13/10)

Tương tự, mỗi khi thấy tên tòa nhà hay thư viện nào hay, cô cũng tra cứu. Và rồi cô nhận ra: đa số công trình công cộng ở Phần Lan đều được đặt tên qua các cuộc thi.

Dãy nhà sinh viên cô từng ở mang tên các nhân vật trong Bảy anh em – tiểu thuyết đầu tiên viết bằng tiếng Phần. Còn thư viện Oodi (Helsinki) có tên nghĩa là "tụng ca" (ode).

Đọc sách theo cách nào cũng được

Lửa trời đuôi cáo thảo luận những vấn đề nghiêm túc như môi trường, lòng tin xã hội, giáo dục, nữ quyền – nhưng bằng giọng văn gần gũi, liên tục thay đổi sắc thái. Có khi dí dỏm, có lúc sâu lắng.

Độc giả nhiều lần phá lên cười với những câu như: "Dù dân thường hay Tổng thống, bồ có thể không có nhưng chó phải có một (vài) con".

Sách phù hợp với mọi độ tuổi. Bạn có thể đọc theo ba cách:

- Đọc từ đầu đến cuối
- Mở bất kỳ bài nào
- Đọc theo chủ đề, với sự hỗ trợ của Index (chỉ mục) gồm 600 mục từ