Sách Về Tục Thờ Cúng Cổ Truyền Việt Nam - Cẩm Nang Cho Người Trẻ Vào Dịp Tết

Tết đến, bạn có băn khoăn không biết chuẩn bị mâm cỗ cúng giao thừa thế nào? Nên thắp mấy nén hương? Và mâm ngũ quả thế nào mới "chuẩn"?

Cuốn sách Thờ cúng cổ truyền Việt Nam – Nghi lễ và thực hành nghi lễ của tác giả Quách Trọng Trà sẽ giúp bạn giải đáp tất cả.

Sách gồm những gì?

Tác phẩm có năm chương, mỗi chương một chủ đề rõ ràng:

- Chương 1: Khái quát đặc điểm, tính chất của nghi lễ thờ cúng
- Chương 2: Hướng dẫn cụ thể về lễ tôn bát hương, lễ chuyển bàn thờ, tạ mộ, lễ giỗ họ
- Chương 3: Nghi lễ thờ cúng tại gia theo các lễ tiết trong năm – đặc biệt là cúng ông Công ông Táo, cúng giao thừa, tất niên
- Chương 4: Nghi lễ theo vòng đời người: thôi nôi, cưới hỏi, mừng thọ
- Chương 5: Những lưu ý khi thờ cúng và cách xử lý tình huống: bát hương bị cháy, lau dọn bàn thờ, chăm sóc bát hương, gieo quẻ âm dương, những điều kiêng kỵ cần tránh

Mâm cỗ ngày Tết cần những gì?

Theo tác giả, các món mặn là lễ vật không thể thiếu. Đó là những món quen thuộc: thịt gà luộc, giò, chả, nem, canh măng miến, thịt kho, cá kho.

Những món ăn này không chỉ biểu trưng cho sự đủ đầy, sung túc, mà còn là cách để cầu mong những điều tốt đẹp. Đặc biệt, món ăn dâng cúng còn gợi nhắc về một thời gian khó hoặc món ăn yêu thích khi ông bà, cha mẹ còn sống.

Cúng giao thừa trong nhà và ngoài trời

Tác giả hướng dẫn rất chi tiết:

- Mâm cúng ngoài trời: Nên dùng ngũ hoa, nến. Nếu chuẩn bị được xôi (gấc), chè (đậu xanh, đậu hoặc hạt sen) thì càng thêm long trọng.
- Mâm cúng trong nhà: Có thể chuẩn bị mâm cỗ riêng gồm gà luộc, giò chả, bánh chưng, hoa quả, kẹo, rượu, nước trong, trầu cau.
- Lưu ý đặc biệt cho người miền Bắc: Mâm lễ cúng giao thừa (trong nhà hoặc ngoài trời) theo lệ phải có con gà trống hoa để nguyên con. Vì gà trống hoa tượng trưng cho tiếng gáy sáng, cho bình minh, cho ánh sáng – xua đuổi bóng tối, đón năm mới.

Văn khấn – viết lại cho dễ hiểu

Một điểm đặc biệt của cuốn sách: tác giả đã soạn lại các bài văn khấn cổ truyền với lối hành văn hiện đại, thuần Việt nhưng vẫn giữ nguyên nội dung cốt lõi.
Nhờ vậy, người đọc – nhất là giới trẻ – có thể sử dụng thành thạo văn khấn bằng tiếng mẹ đẻ. Điều này giúp tăng sự trịnh trọng và thành tâm khi tự mình dâng lễ tổ tiên.

Cách trình bày dễ hiểu, dễ làm theo

Từ chương hai trở đi, mỗi nghi lễ được hướng dẫn theo ba phần rõ ràng:

- Ý nghĩa của nghi thức
- Lễ vật cần chuẩn bị
- Các bước tiến hành – phù hợp với đặc điểm từng vùng miền

Chuyên gia nói gì?

PGS.TS Bùi Xuân Đính nhận xét: "Tác giả chủ ý đưa người đọc tìm hiểu tục thờ cúng dưới dạng thực hành nên cuốn sách có sức hấp dẫn, thu hút nhất định. Những thông tin được đưa ra đều giúp độc giả hiểu bản chất nghi lễ và thực hành nghi lễ theo hướng dẫn – như phân biệt giữa vái và lạy, cách khấn khi vào từng địa điểm, di tích".

Về tác giả

Trung Chính Quách Trọng Trà tốt nghiệp cử nhân văn học tại Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM. Từ năm 1996 đến nay, anh tập trung nghiên cứu và thực hành nghi thức thờ cúng của người Việt, đồng thời hướng dẫn những việc liên quan đến đời sống tâm linh.