"Thời Đại Đức Tin" - Hành Trình 1.000 Năm Qua Bốn Nền Văn Minh

Bạn có tò mò về thế giới gần 1.000 năm trước? Từ năm 325 đến 1321, nhân loại đã trải qua những biến động ra sao?

Bộ sách Thời đại đức tin (The Age of Faith) của Will Durant sẽ đưa bạn ngược dòng lịch sử để khám phá bốn nền văn minh vĩ đại: Byzantium, Hồi giáo, Do Thái giáo và Tây Âu.

Năm quyển sách, một hành trình dài

Bộ sách gồm năm quyển, do Will Durant biên soạn và Phạm Viêm Phương dịch sang tiếng Việt. Mỗi tập dày từ 370 trang đến hơn 600 trang, được phát hành năm 2022.

Tên các tập sách lần lượt là:

- Byzantium thời tuyệt đỉnh
- Văn minh Hồi giáo và Do Thái
- Thời kỳ Tăm tối
- Đỉnh cao của Thiên Chúa giáo
- Đời sống tinh thần trong thế giới Thiên Chúa giáo miền Tây

Những nhân vật lịch sử sống động

Qua từng trang sách, bạn sẽ gặp lại nhiều nhân vật nổi tiếng dưới góc nhìn lịch sử tổng hợp: Thánh Augustine, Hypatia, Justinian, Mohammed, Harun alRashid, Charlemagne, William the Conqueror, Eleanor of Aquitaine...

Những câu chuyện tình yêu vĩ đại nhất trong văn học cũng được kể lại với phong cách giản dị nhưng lôi cuốn: chuyện tình Héloise – Abélard, Dante – Beatrice.

Góc nhìn của dịch giả

Dịch giả Phạm Viêm Phương nhận định Will Durant có sự tìm tòi, thu thập lượng lớn thông tin và cô đọng các chi tiết quan trọng. Durant viết về những ý tưởng tâm linh và nghệ thuật của thời đại với sự ngưỡng mộ, đam mê học hỏi.

Dù vậy, tác giả vẫn có góc nhìn phản biện về "thói mê tín, cảnh khốn khổ, những cuộc chiến tranh không đáng có, và những tội ác khủng khiếp" – đúng với bối cảnh lịch sử của chúng.

Văn minh Hồi giáo dưới góc nhìn mới

Trong phần về văn minh Hồi giáo, tác giả tập trung vào giai đoạn phát triển rực rỡ của tôn giáo này ở ba trung tâm lớn: Baghdad (Iraq), Qahirah (Ai Cập) và Cordoba (Tây Ban Nha).

Dịch giả Phạm Viêm Phương cho rằng trước Durant, chưa có học giả Thiên Chúa giáo nào công nhận những thành tựu của Hồi giáo trong một tác phẩm về thời trung cổ. Những nhà lãnh đạo Hồi giáo đã thành công trong việc cai trị, phát triển văn học, y học, khoa học và triết học.

Ba chương về cuộc sống người Do Thái thời trung cổ cũng cho thấy sự đồng cảm của tác giả với nền văn hóa vốn bị xem là xa lạ với thế giới.

Tác giả nói về quan điểm của mình

Durant cho rằng viết về tôn giáo rất tế nhị vì dễ gây đụng chạm. Vì vậy, ông cố gắng giữ thái độ vô tư, "dù biết quá khứ của mỗi người luôn nhuộm màu cho quan điểm của anh ta, và không có gì khó chịu bằng sự vô tư".

Ông chia sẻ thẳng thắn về xuất thân của mình: "Bạn đọc nên được thông báo trước rằng tôi đã được nuôi dạy như một người Công giáo nhiệt thành, và tôi lưu giữ những kỷ niệm đầy hàm ân về các linh mục triều tận tụy, những tu sĩ Dòng Tên uyên bác, và những nữ tu tử tế đã kiên nhẫn chịu đựng tuổi trẻ bồng bột của tôi".

Nhưng ông cũng nhấn mạnh: "Nhưng bạn cũng nên lưu ý rằng tôi có được phần lớn học vấn từ việc giảng dạy trong mười ba năm trong một nhà thờ Trưởng Lão dưới sự bảo trợ khoan dung của những tín đồ Tin Lành đích thực; và rằng nhiều học viên bền bỉ nhất của tôi trong nhà thờ Trưởng Lão đó là những người Do Thái mà lòng khao khát học vấn và hiểu biết của họ đã cho tôi một cái nhìn sâu sắc mới về dân tộc của họ".

Giới chuyên môn nói gì?

Giáo sư Allan Nevins thuộc Đại học Columbia nhận xét: "Tôi ấn tượng khi đọc The Age of Faith của Will Durant. Đối với tôi, bộ sách là một kỳ công tổng hợp và diễn giải đáng chú ý. Tôi coi đây là tài liệu tổng hợp hay nhất về nền văn minh thời trung cổ từng được in. Bộ sách tuyệt vời của Durant theo thời gian phải được công nhận – nếu như nó chưa được công nhận – là một trong những tác phẩm xuất sắc trong ngành viết sử của Mỹ".

Trên trang Goodreads, tác giả Roy Lotz nói ấn tượng với phần Văn minh Hồi giáo và Do Thái: "Những chương dài của Durant nói về các nhà tư tưởng đều đáng ngưỡng mộ và truyền cảm hứng".

Về tác giả Will Durant

Will Durant (1885-1981) và vợ Ariel Durant (1898-1981) là một trong những cặp đôi học thuật nổi tiếng nhất thế kỷ 20.

Năm 1917, ông xuất bản sách đầu tay Philosophy and the Social Problem. Quyển thứ hai The Story of Philosophy (1926) bán được hơn hai triệu bản trong gần 30 năm, được dịch ra nhiều thứ tiếng. Thành công này giúp ông có vốn để cùng vợ đi du lịch, tìm tư liệu cho bộ Lịch sử Văn minh thế giới (The Story of Civilization).

Bắt đầu từ phần thứ bảy Mở đầu thời đại của Lý Trí (1961), vợ ông trở thành đồng tác giả. Phần thứ 10 Rousseau và Cách mạng được trao giải Pulitzer năm 1968.

Bộ sách gốc gồm 11 phần. Bản tiếng Việt đã chuyển ngữ 10 phần (trừ phần Thời Cải cách 1957), mỗi phần có từ ba đến năm tập. Đây là công sức của nhiều dịch giả như Phạm Viêm Phương, Mai Sơn, Phan Thanh Lưu, Huỳnh Ngọc Chiến, Bùi Xuân Linh...