Đỗ Quang

Đỗ Quang (1807–1866) – một vị quan trung thành của triều Nguyễn, từng gánh vác trọng trách chống Pháp ở Gia Định. Trong cơn bạo động năm 1861, ông dẫn quân kháng chiến, dù thất bại vẫn âm thầm kêu gọi nhân dân đứng lên. Khi hòa ước Nhâm Tuất ký kết, ông dâng sớ xin cáo quan, khóc lóc: *"Quan về thì quan lại làm quan, nhưng dân ở lại thì dân không còn là dân của triều đình nữa!"* Lời văn xúc động ấy phản ánh nỗi đau của một kẻ sĩ yêu nước, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ dân tộc. Dù bị cách chức, ông vẫn âm thầm góp phần ghi lại lịch sử qua *Đại Nam Thực lục* và *Ngọc Điệp*. Tên ông được đời sau khắc vào di tích quốc gia, là biểu tượng của lòng yêu nước và sự trung thành với dân.