Cuốn Sổ Lớn

Tập ăn xin

Chúng tôi mặc vào những thứ áo quần dơ dáy và rách rưới, chúng tôi cởi giày ra, chúng tôi bôi lem luốc mặt mũi và hai bàn tay. Chúng tôi đi ra đường. Chúng tôi dừng lại, chúng tôi chờ đợi.

Khi một viên sĩ quan ngoại quốc đi ngang qua trước mặt chúng tôi, chúng tôi nhấc tay phải lên chào và chìa tay trái ra. Thường thì viên sĩ quan cứ tiếp tục đi qua, không dừng lại, không thấy chúng tôi, không nhìn chúng tôi.

Rốt cuộc cũng có một viên sĩ quan dừng lại. Ông nói điều gì đó bằng một thứ tiếng mà chúng tôi không hiểu. Ông hỏi chúng tôi. Chúng tôi không trả lời, chúng tôi đứng bất động, một tay nhấc lên, tay kia chìa ra trước mặt. Thế rồi ông lục lọi trong túi quần, ông đặt một đồng xua hay một mẩu sô-cô-la lên bàn tay dơ bẩn của chúng tôi, và ông vừa bước đi vừa lắc đầu.

Chúng tôi tiếp tục chờ đợi.

Một người đàn bà đi qua. Chúng tôi chìa tay ra. Bà nói:

- Tội nghiệp lũ trẻ. Cô không có gì cho các cháu.

Bà vuốt tóc chúng tôi.

Chúng tôi nói:

- Cảm ơn.

Một bà khác cho chúng tôi hai trái táo, một bà khác nữa lại cho vài cái bánh bít-quy.

Một bà đi ngang qua. Chúng tôi chìa tay ra, bà dừng lại, bà nói:

- Bọn mày đi ăn xin mà không xấu hổ à? Về nhà tao, có những việc nho nhỏ dễ dàng cho bọn mày. Bửa củi, chẳng hạn, hay quét sân. Bọn mày to xác và mạnh đủ để làm những việc như vậy. Sau đó, nếu bọn mày làm tốt, tao sẽ cho bọn mày ăn xúp và bánh mì.

Chúng tôi đáp:

- Chúng tôi không muốn làm việc cho bà, thưa bà. Chúng tôi không muốn ăn xúp của bà, cũng không muốn ăn bánh mì của bà. Chúng tôi không đói.

Bà hỏi:

- Thế thì tại sao bọn mày ăn xin?

- Để biết nó có cảm giác thế nào và để quan sát phản ứng của người ta.

Bà vừa bước đi vừa gào lên:

- Bọn ranh con lưu manh bẩn thỉu! Lại còn hỗn láo nữa!

Lúc đi về, chúng tôi vất bỏ những trái táo, những mẩu bánh bít-quy, sô-cô-la, và những đồng xu vào đám cỏ cao ven đường.

Cái vuốt tóc thì không thể nào vất bỏ được.