Phan Chu Trinh

Phan Chu Trinh (1872–1926) là nhà nho yêu nước, nhà cải cách tiêu biểu của Việt Nam đầu thế kỷ 20. Từ một quan lại thất vọng trước sự hủ bại của triều đình, ông chuyển hướng sang khơi dậy tinh thần tự lực, khai trí dân, và xây dựng nền dân chủ. Ông từng du học Nhật Bản, Pháp, kết nối với các trí thức tiến bộ, nhưng vẫn lạc quan tin vào khả năng của dân tộc. Tuy nhiên, ông quá tin vào "dân chủ tư sản" và bỏ qua sức mạnh của cách mạng nhân dân, dẫn đến sai lầm lớn. Trong cơn bế tắc, ông bị bắt, đày Côn Đảo, sau đó sống thanh bạch ở Pháp. Dù có nhiều thiếu sót, Phan Chu Trinh vẫn là biểu tượng của tinh thần yêu nước, với những tư tưởng tiến bộ, mở đường cho phong trào Duy Tân. Hành trình của ông là minh chứng cho nỗ lực không ngừng của một trí thức muốn cứu nước, dù kết cục có phần bi kịch.