Lê Văn Hưu

Lê Văn Hưu (1230–1322), nhà sử học lỗi lạc đời Trần, người làng Phủ Lý, là người khởi đầu biên soạn bộ *Đại Việt sử ký* – quốc sử đầu tiên của Việt Nam, ghi lại lịch sử hơn 15 thế kỷ. Từ nhỏ, ông đã thể hiện tài năng qua vế đối với thợ rèn: *"Nghiên ở túi, bút ở túi, giấy ở túi, viết lúi húi mà đậu khôi nguyên"*. Năm 18 tuổi, ông đỗ Bảng Nhãn trong khoa thi tam khôi lịch sử. Với tư cách học sĩ Quốc sử Viện, ông ghi lại những trang sử hào hùng như khởi nghĩa Hai Bà Trưng, chiến thắng Ngô Quyền, đồng thời phê phán những hành vi tàn nhẫn của vua chúa. Dù *Đại Việt sử ký* không còn tồn tại, di sản của ông vẫn sống mãi qua *Đại Việt sử ký toàn thư* của Ngô Sĩ Liên. Tấm bia tưởng niệm tại mộ ông (nay thuộc Thanh Hóa) là minh chứng cho tài năng và tinh thần yêu nước của vị sử gia vĩ đại.