Bà Nội Tôi

**Bà nội tôi** – một kiếp người lặng lẽ chinh phục thời gian và chiến tranh. Trong bom đạn, bà là người gánh vác cả một làng, từ ruộng lúa đến những con người sống sót. Bà không nói gì, chỉ lặn lội giữa đồng, tay áo xăn, chân đất, nặn ra từng hạt gạo từ đất cày. Trong những năm tháng kháng chiến, bà không chỉ là người làm ruộng, mà là biểu tượng của sự sống kiên cường. Dù bị cướp, bị đốt nhà, bị bắt đồn, bà vẫn giữ vững niềm tin vào đất, vào những con người kháng chiến. Bà không hét lên, không than vãn, chỉ lặng lẽ gánh vác, như một cái cây già cỗi giữa bão tố. Khi chiến tranh qua đi, bà nằm im, đôi mắt còn sáng, như đang nhìn về một ngày nào đó, nơi ruộng lúa không còn bị đốt, nơi con cháu không cần chạy trốn. Bà mất trong năm 1975, để lại một cái chết im lặng, nhưng đầy sức sống – như một lời nhắc nhở: *Đất có thể bị đốt, nhưng lòng người không bao giờ chết*.