Những điều nên và không nên làm ngày Tết để cả năm may mắn

Dịp Tết đến, người Việt mình thường giữ gìn nhiều phong tục dân gian với hy vọng năm mới sẽ hạnh phúc, may mắn và bình an hơn.

Tết Nguyên đán không chỉ là khoảnh khắc sum vầy bên gia đình. Đó còn là dịp để chúng ta gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống. Thực hiện các phong tục ngày đầu năm cũng là cách mỗi người, mỗi nhà gửi gắm hy vọng về một năm mới nhiều may mắn, thịnh vượng.

Dưới đây là những việc nên và không nên làm trong ngày đầu năm mới theo quan niệm ông bà xưa. Biết đâu sẽ giúp bạn có một năm mới thật may mắn và thành công!

Những việc nên làm ngày đầu năm

Đi lễ chùa cầu may
Sáng mùng 1 Tết, nhiều người có thói quen đi lễ chùa. Thắp nén hương, dâng lễ, cầu cho bản thân và gia đình một năm mới nhiều sức khỏe, may mắn, mọi sự hanh thông.

Đây cũng là dịp để gửi gắm những nguyện ước. Cầu mong những dự định còn dang dở trong năm cũ sẽ sớm hoàn thành.

Chúc Tết và lì xì
Tết là thời gian sum vầy. Cả nhà tạm gác lại công việc, quây quần bên nhau, gửi cho nhau những lời thăm hỏi và chúc Tết ý nghĩa.

Những lời chúc hay đi kèm với phong bao lì xì đỏ thắm – tượng trưng cho may mắn và tài lộc. Tiền trong bao lì xì không quan trọng giá trị. Cái chính là tấm lòng và sự chúc phúc dành cho người nhận, dù là trẻ nhỏ hay người lớn tuổi.

Mặc trang phục sáng màu
Ngày đầu năm mới, hãy diện những bộ đồ mới với màu sắc rực rỡ như đỏ, vàng, hồng, cam... Chúng không chỉ giúp bạn thêm tự tin, tươi tắn mà còn mang ý nghĩa cầu mong một năm thuận lợi, suôn sẻ.

Mở cửa đón xuân
Người xưa tin rằng, mở cửa sổ, cửa chính ngày đầu năm sẽ giúp gia chủ đón nhận tinh hoa đất trời, thu hút tài lộc và những điều mới mẻ.

Hành động này còn thể hiện tấm lòng cởi mở, sẵn sàng hòa đồng với mọi người xung quanh, chào đón một khởi đầu tươi sáng.

Ăn những món mang ý nghĩa tốt lành
Đầu năm mới, những món quen thuộc như hạt dẻ cười, dưa hấu, táo xanh - đỏ, bánh chưng, bánh tét... lại được dịp "lên ngôi".

Những món này không chỉ ngon miệng, cung cấp dinh dưỡng mà còn mang ý nghĩa cầu tài lộc, may mắn. Ăn chúng đầu năm như một cách để đón nhận những điều tích cực, tốt đẹp.

Khai bút đầu năm
Khai bút đầu năm là phong tục truyền thống ý nghĩa, nhất là với học sinh, sinh viên và những người làm công việc sáng tạo.

Ngày này, các bạn học sinh thường làm vài bài tập nhỏ. Các nhà thơ, nhà văn có thể viết một câu thơ, câu văn ngắn. Tất cả đều với mong muốn một năm mới công việc suôn sẻ, gặt hái nhiều thành công.

Khai bếp đầu năm
Dân gian có câu "bếp ấm, nhà an, giàu sang sẽ đến". Bếp được xem là không gian ấm áp nhất trong nhà, nơi gắn kết các thành viên và hội đủ năm yếu tố ngũ hành.

Khai bếp đầu năm (hay còn gọi là xông bếp) được người Việt coi là việc nên làm trong ngày mùng 1 Tết. Hy vọng một năm mới suôn sẻ, nhiều sức khỏe và bình an.

Những điều nên kiêng kỵ đầu năm

Người Việt vẫn tin "có kiêng có lành". Dù chưa có bằng chứng khoa học nào xác thực, nhiều gia đình vẫn duy trì những phong tục dưới đây, truyền tai nhau để cầu mong năm mới may mắn hơn.

Quét nhà mùng 1 Tết
Ngày Tết, đặc biệt là mùng 1, các gia đình Việt thường kiêng quét nhà. Quan niệm xưa cho rằng quét nhà có thể quét đi cả may mắn và tài lộc.

Phong tục này từng được nhắc đến trong cuốn "Việt Nam phong tục" của học giả Phan Kế Bính, xuất bản đầu thế kỷ XX. Sách viết: "Quét tước trong nhà phải kiêng, không dám hốt rác đổ đi, chỉ vun vào một xó, đợi 3 hôm động thổ rồi mới đem đổ".

Cãi vã hay nói điều xui xẻo
Quan niệm dân gian cho rằng đầu năm mọi thứ đều thanh sạch, mới mẻ. Vì vậy cần tránh những cuộc cãi vã ồn ào hay nói những lời khó nghe, xui xẻo, thiếu lịch sự.

Trong "Việt Nam phong tục", học giả Phan Kế Bính cũng viết: "Sáng mùng 1 Tết, mọi người ăn nói phải giữ gìn, sợ nói bậy thì 'dông' cả năm. Nhiều nhà nhờ một người phúc hậu dễ tính, sáng sớm đến xông đất, để cả năm được bán đắt, buôn may".

Mặc quần áo màu đen hoặc trắng
Theo quan niệm xưa, đen và trắng là màu của tang lễ, thường gắn với sự mất mát. Vì vậy ngày Tết, mọi người thường tránh mặc đồ hai màu này.

Thay vào đó, cả nhà diện những bộ cánh màu đỏ, xanh, vàng, hồng hoặc hoa văn sặc sỡ. Vừa đẹp, vừa tạo không khí vui tươi, phấn khởi những ngày đầu xuân.

Vay mượn, trả nợ
Điều kiêng kỵ này xuất phát từ quan niệm ngày đầu xuân là lúc mở cửa đón tài lộc. Nếu cho mượn hay trả nợ, khác nào đang dâng tài lộc vào tay người khác.

Vậy nên, bạn hãy cố gắng không vay mượn hay trả nợ tiền bạc, đồ đạc vào những ngày đầu năm mới. Làm vậy dễ khiến gia đình rơi vào cảnh túng thiếu, nợ nần cả năm.

Cho lửa, nước
Vào các ngày Tết, nhất là mùng 1, người ta thường kiêng cho người khác xin lửa hoặc nước nhà mình.

Lửa có màu đỏ – màu tượng trưng cho may mắn. Cho người khác lửa tức là cho đi cái đỏ, cái may mắn của mình. Còn nước được ví như nguồn tài lộc, tiền bạc. Cho nước là dễ mất tiền bạc, của cải trong năm.

Mai táng
Tết là ngày vui của mọi người. Nhà nào có tang sẽ cất khăn tang trong 3 ngày để người thân, bạn bè, hàng xóm không phải đi điếu vào đầu năm mới.

Nếu chẳng may người nhà mất đúng ngày mùng 1, gia chủ sẽ không phát khăn tang ngay mà để đến sáng mùng 2. Những gia đình có tang cũng thường tránh đi chúc Tết, thăm hỏi nhà khác.

Làm vỡ đồ đạc
Người xưa quan niệm, làm vỡ đồ đạc đầu năm là điềm không may, dễ gây rạn nứt, bất hòa giữa các thành viên trong gia đình. Vì vậy, dịp Tết mọi người thường rất cẩn thận, kiêng làm vỡ ly, chén, bát...

Ngoài ra, người Việt còn lưu truyền nhiều điều kiêng kỵ khác như: tránh chẻ củi vì sợ "động" đến thổ thần; không trèo cao; giữ nhà cửa sạch sẽ...

Thông tin trong bài mang tính chất chiêm nghiệm và tham khảo, dựa trên quan niệm dân gian truyền lại.