Truyện Cổ Cố Đô

Công và tội

Gia Long lên ngôi phải lo đối phó nhiều việc nên chưa nghĩ đến việc xây lăng. Mãi đến tháng 2-1814 bà vợ cả của ông mất, ông mới sai đại thần Tống Phúc Khuông và Thương thư bộ binh Phạm Như Đăng đưa thầy địa lý Lê Huy Thanh (con trai Lê Qúy Đôn - một học giả nổi tiếng) đi tìm cát địa. Cơm đùm gạo bới đi khắp cả vung Thừa Thiên mới tìm được phúc địa. Lê Duy Thanh thấy long mạch chạy từ núi Thiên Thọ nhưng thế đất mấp mô lên xuống đến năm cuộn, ông phân vân không biết nên chọn chỗ nào.

Sau bảy lần tính toán, Thanh quyết lấy nổng gò bên kia hồ. Tin tìm được phúc địa bay về Kinh, Gia Long mừng rỡ chọn ngày lên tại chỗ xem xét lại.

Quan quân được lệnh dọn sạch cây cối ở quanh vùng. Gia Long cưỡi voi đến.

Xem xét thực địa và nghe Lê Duy Thanh thuyết minh, Gia Long không bằng lòng chỗ đất đã chọn, ông thúc voi lên đồi Chánh Trung ngắm nghía rồi mắng rằng:

- "Thầy lựa nơi kia, còn nơi này thầy để thầy chôn ông thân thầy phải không?".

Duy Thanh quỳ lạy xin tha tội. Gia Long quyết định xây lăng tại đồi Chánh Trung và lăng được khởi công ngày 22 tháng 3 năm Gia Long thứ 13(1844). Duy Thanh bị đuổi về Bắc kỳ. Một người có công lại hóa ra là người mắc tội.