Nữ đảng viên Việt Nam Quang Phục Hội đã vì nước tuẫn thân.
Tên thật là Nguyễn Thị Đang (có nơi chép là Lê Thị Đàn). Sinh trưởng trong một gia đình bình dân ở xã Thế Lại Thượng, thuộc tỉnh Thừa Thiên (Trung phần). Gia nhập Việt Nam Quang Phục Hội từ khi Hội mới thành lập. Đắc lực góp phần thoạt động cho phong trào thanh niên Dong du và tham gia phong trào kháng thuế tại các tỉnh Thừa Thiên, Quảng Nam, và Quảng Ngãi vào năm 1908.
Đầu năm 1910, bị Pháp giam giữ và tra tấn hết sức tàn nhẫn, bà nhất thiết không khai một lời nào, sau dùng dây lưng thắt cổ chết trong ngục.
Nhà chí sĩ Phan Bội Châu, sau này, để tỏ lòng thương tiếc bậc liệt nữ, đã đặt câu đối hùng hồn bi tráng như sau:
“Tấm thân trót gả giang san Việt; tấc dạ soi chung nhật nguyệt Trời.
“Tơ nhân sợi nghĩa dây lưng trắng; dạ sắt lòng son nét màu hồng.”
Lời bàn:
Bọn thực dân Pháp một bề giảng đạo thánh Chúa Trời, một bề giết ông bà ta không chớp mắt. Ấy mới thấy dưới bóng mặt trời này, không một dân tộc nào mà ngu dại hy sinh cho dân tộc khác (như chính quyền Bush đang tuyên truyền). “Sự tiến hóa của một dân tộc là do cái chí nguyện, lòng nhẫn nạy, kiên trì và tranh đấu của mỗi người dân,” sử gia Trần Trọng Kim đã nhũ. Trong thời kháng Pháp, biết bao nhiêu nữ sĩ trong Việt Nam Quang Phục Hội và Việt Nam Quốc Dân Đảng đã mang chung một số mạng với anh thư Ấu Triệu. Mỗi tất đất của nước Việt ta đã thấm nhoà với những giọt máu thiêng của cái ngài. Nhờ các ngài mà chúng ta mới có một đất Việt để sinh ra; những giọt nước ngọt ngào, những dòng sửa tươi mát và sinh khí mà ta đã hưởng thụ, từng giọt một, chúng ta nợ các đấng sinh thành ra ta và những đấng anh linh nước Việt cả.
Sách - Truyện Khác
Ông Ích Khiêm
Nguyễn Tấn Lộc
Nữ Tướng Thời Trưng Vương
Nguyễn Khắc Xương
Nói Về Miền Nam
Sơn Nam
Những Phụ Nữ Mở Nước Đâu Tiên
Sử Gia Trần Gia Phụng
Những Cuộc Đổi Họ Lớn Trong Lịch Sử
Giáo Sư Trần Gia Phụng
Nhật Ký Trong Tù
Hồ Chí Minh
Nhà Tây Sơn
Quách Tấn, Quách Giao
Người Chém Đá
Ngô Viết Trọng
Nam Phương Hoàng Hậu Cuối Cùng Triều Nguyễn
Lý Nhân - Phan Thứ Lang
Nam Phương Hoàng Hậu: Bà Hoàng Hậu Cuối Cùng Của Triều Nguyễn
Tôn Thất An Cựu
Nguyễn Trãi Cứu Nước, Cứu Dân..
Lâm văn Trung
Mưu Lược Đặng Tiểu Bình
Xuân Duy, Quỳnh Dung
Mười Ngày Ở Huế
Phạm Quỳnh
Một Tháng Ở Nam Kỳ
Phạm Quỳnh
Một Cây Cầu Quá Xa
Cornelius Ryan
Mao: The Unknown Story
Jung Chang và Jon Halliday
Mao Trạch Đông Ngàn Năm Công Tội
Tân Tử Lăng
Mai Hắc Đế
Ca Dao
Lý Trần Tình Hận
Ngô Viết Trọng
Lưỡng Quốc Trạng Nguyên Nguyễn Trực
Nguyễn Hữu Hoa



